การ ขอขมาจริงจริง ในความหมายดั่งเดิมของหลักภาษานั้น น่าจะหมายถึง การขอให้ยกโทษหรือเลิกความผิดที่เคยล่วงเกินแล้วต่อกันไปเสีย ภาษาพระท่านว่า ขมะ แปลว่า อดโทษ หรือเลิกโทษที่มีต่อกันไป ไม่ถือสาหาความกันอีก ทั้งฝ่ายที่ขอขมาและฝ่ายที่ถูกขมา ความหมายอาจแตกต่างจากคำว่า “ขอโทษ” ที่มักใช้กันอยู่ทั่วไป สำหรับผู้ที่ทำผิดฝ่ายเดียว

ในธรรมเนียมโบราณนั้น การขอขมา มักทำกันทั้งสองฝ่าย คือขอขมากันไปกันมา ทั้งฝ่ายที่ทำผิดและฝ่ายที่ไม่ได้ทำผิด ทั้งที่เป็นผู้น้อยและที่เป็นผู้ใหญ่ ไม่จำเพาะว่าเป็นเรื่องของผู้น้อยที่จะทำต่อผู้ใหญ่เท่านั้น ถึงผู้ใหญ่เอง ก็สามารถที่จะขมะต่อผู้น้อยได้ หากตนเองเคยได้ทำผิดพลาดต่อผู้น้อยเหมือนกัน

แลยิ่งในพุทธศาสนาด้วยแล้ว ที่ถือสัจจะหรือธรรมะเป็นสำคัญ ขมะ เป็นสิ่งที่แม้แต่พระก็ทำต่อชาวบ้านได้ ไม่ถือเป็นเรื่องที่เสียหาย ดังเรื่องราวของพระสุธรรมกับจิตตคฤหบดี ในสมัยพุทธกาล เป็นตัวอย่าง ที่พระพุทธเจ้ารับสั่งให้พระไปขอขมาโยม

นี่เป็นเรื่องของความดีความงามอย่างแท้จริง อันสูงพ้นไปจากเรื่องของทิฏฐิมานะ และอัตตา เป็นการแสดงถึงน้ำใจที่บริสุทธิ์ซึ่งมนุษย์จะกระทำต่อเพื่อนมนุษย์ด้วยกัน ได้ ในฐานะของผู้ที่อาจกระทำความผิดพลาดและบาดหมางต่อกัน

 


เรื่องในหมวดเดียวกัน

Loading...