กำเนิดมนุษย์

มนุษย์บางคนอาจจะยังไม่เคยรู้

…………..

ศึกษาหลักวิชาผ่านภาษาบาลี :

คัมภีร์พระพุทธศาสนาแสดงกระบวนการกำเนิดมนุษย์ไว้ว่ามีองค์ประกอบ 3 ประการ คือ –

(๑) มาตาปิตโร สนฺนิปติตา โหนฺติ.
(มาตาปิตะโร สันนิปะติตา โหนติ)

แปลว่า “มารดาและบิดา ‘สันนิปะติตา’ กัน”

คำว่า “สันนิปะติตา” แปลตามศัพท์ว่า “ตกลงร่วมกัน” หมายถึงมาอยู่ในที่เดียวกัน แปลตรงๆ ว่าชายหญิงร่วมเสพสังวาสกัน

ความหมายตามหลักวิชาก็คือ เชื้อฝ่ายชายกับไข่ฝ่ายหญิงผสมกัน ไม่ว่าจะด้วยวิธีธรรมชาติคือร่วมเพศกัน หรือด้วยวิธีผสมเทียมตามวิชาวิทยาศาสตร์ก็ตามที รวมอยู่ในคำว่า “สันนิปะติตา” ทั้งสิ้น

๒ มาตา อุตุนี โหติ.

แปลว่า “มารดามีระดู”

คำสำคัญคือ “อุตุนี” แปลว่า “สตรีที่กำลังมีระดู” (a menstruating woman) หมายถึงฝ่ายหญิงมีไข่สุกในระยะพร้อมที่จะผสม

๓ คนฺธพฺโพ ปจฺจุปฏฺฐิโต โหติ.
(คันธัพโพ ปัจจุปัฏฐิโต โหติ)

แปลว่า “มีคันธัพพะเข้ามาปรากฏเฉพาะหน้า”

คำว่า “คนฺธพฺโพ” หรือ “คนฺธพฺพ” (คัน-ทับ-พะ) ตามรูปศัพท์ที่เราคุ้นกัน เราแปลทับศัพท์ว่า “คนธรรพ์” และเข้าใจกันว่าคือนักดนตรีและนักร้อง

พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.2554 บอกไว้ว่า –

“คนธรรพ-, คนธรรพ์ : (คำนาม) ชาวสวรรค์พวกหนึ่ง เป็นบริวารท้าวธตรฐ มีความชํานาญในวิชาดนตรีและขับร้อง. (ส. คนฺธรฺว; ป. คนฺธพฺพ).”

ความหมายที่ว่า “ชาวสวรรค์พวกหนึ่ง” นั้น ตรงกับที่พจนานุกรมบาลี-อังกฤษบอกความหมายไว้ว่า a Gandharva or heavenly musician, as a class belonging to the demigods who inhabit the Cātummahārājika realm (คนธรรพ์หรือนักดนตรีในเมืองสวรรค์, เป็นจำพวกหนึ่งของครึ่งคนครึ่งเทวดา ผู้อาศัยอยู่ในสวรรค์ชั้นจาตุมหาราชิก)

พจนานุกรมบาลี-อังกฤษยังขยายความต่อไปอีกว่า also said to preside over child-conception (กล่าวกันว่าเป็นหนึ่งในปัจจัย 3 ประการที่ทำให้เด็กเกิด)

คำว่า “คนฺธพฺโพ” ในที่นี้ อรรถกถาไขความว่า “ตตฺรูปคสตฺโต” (ตตฺร + อุปค + สตฺต) แปลว่า “สิ่งมีชีวิตที่เข้ามาอยู่ในที่นั้น” คำอธิบายในคัมภีร์สรุปได้ว่า มีวิญญาณอันเกิดแต่กรรมที่จะนำไปเกิดเข้ามาร่วมด้วย

…………..

มีพระพุทธพจน์ตรัสไว้ ใจความว่า —

มารดาบิดาอยู่ร่วมกัน แต่มารดายังไม่มีระดู และวิญญาณที่จะมาเกิดยังไม่ปรากฏ การตั้งครรภ์ก็ยังไม่มี

มารดาบิดาอยู่ร่วมกัน มารดามีระดู แต่วิญญาณที่จะมาเกิดยังไม่ปรากฏ การตั้งครรภ์ก็ยังไม่มี

มารดาบิดาอยู่ร่วมกันด้วย มารดามีระดูด้วย วิญญาณที่จะมาเกิดก็ปรากฏด้วย เพราะความประชุมพร้อมแห่งปัจจัย 3 ประการอย่างนี้ การตั้งครรภ์จึงมี

ที่มา: มหาตัณหาสังขยสูตร มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์ พระไตรปิฎกเล่ม 12 ข้อ 452

…………..

ดูคำที่เกี่ยวข้อง : “กลละ”

…………..

ดูก่อนภราดา!

: กว่าจะได้เกิดเป็นมนุษย์ ยากมาก
: เกิดเป็นมนุษย์แล้วได้ไปเกิดเป็นมนุษย์อีก ยากกว่า
: เกิดแล้วไม่ต้องเกิดอีก ยากที่สุด