ตัวอย่างบุคคลผู้ออกบวชในสมัยพุทธกาล

*******************

การที่บุคคลจะตัดสินใจออกบวช เกิดจากสาเหตุหรือแรงจูงใจหลายประการ เช่น บวชเพราะได้ฟังธรรมแล้วเกิดศรัทธา, บวชเพราะเผชิญกับปัญหาชีวิตครอบครัว, บวชเพราะเบื่อชีวิตคฤหัสถ์, บวชเพราะญาติมิตร, บวชเพราะถูกบังคับ สาเหตุเหล่านี้เป็นเพียงตัวอย่างบางส่วนที่ปรากฏในพระไตรปิฎกและอรรถกถา

๑. บวชเพราะได้ฟังธรรมแล้วเกิดศรัทธา

ยสกุลบุตร เมื่อได้ฟังพระธรรมเทศนาจากพระพุทธเจ้า คือ อนุปุพพิกถา และได้ฟังอริยสัจ ๔ แล้ว บรรลุพระโสดาบัน หลังจากนั้นได้ฟังอริยสัจ ๔ อีกครั้ง จึงบรรลุเป็นพระอรหันต์ แล้วขอบวชกับพระพุทธเจ้า บวชเป็นพระยสะ (บรรลุเป็นพระอรหันต์ก่อนบวช) ดูรายละเอียดใน วิ.ม. (ไทย) ๔/๒๘/๓๖ มจร.

บุตรเศรษฐีชื่อโสณโกฬิวิสะ เมื่อได้ฟังอนุปุพพิกถา และอริยสัจ ๔ ได้สำเร็จเป็นพระโสดาบันแล้วเห็นโทษการครองเรือน จึงบวชแล้วปลีกตัวปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐานจนสำเร็จพระอรหันต์ บวชเป็นพระโสณโกฬิวิสะ ดูรายละเอียดใน วิ.ม. (ไทย) ๕/๒๔๒-๒๔๓/๑-๘ มจร.

กุฎุมพีมหาปาละ เห็นโทษการครองเรือนแล้วออกบวช บวชเป็นพระมหาปาละ หรือพระจักขุปาลเถระ และปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐาน จนสำเร็จเป็นพระอรหันต์ ดูรายละเอียดใน ขุ.ธ.อ. (ไทย) ๑/๒/๑/๑๔ มมร.

๒. บวชเพราะเผชิญกับปัญหาชีวิตครอบครัว

นางปฏาจารา เผชิญปัญหาชีวิตอย่างรุนแรง จนต้องกลายเป็นคนวิกลจริต เพราะสูญเสียบุตร สามี พ่อ แม่ พี่ นางได้ฟังธรรมจากพุทธเจ้า และได้ขออุปสมบทเป็นภิกษุณี ชื่อ พระปฏาจาราเถรี ดูรายละเอียดใน ขุ.เถรี.อ. (ไทย) ๒/๔/-/๑๘๔-๑๘๙ มมร.

นางกีสาโคตรมี ประสบปัญหาชีวิตเพราะบุตรตาย พระพุทธเจ้าทรงออกอุบายให้นางไปหาเมล็ดพันธ์ผักกาดจากบ้านของคนที่ไม่เคยมีคนตาย เพื่อนำมาปรุงเป็นยาให้บุตรของนางฟื้นคืนชีพ นางกลับมาหาพระพุทธเจ้า ได้ฟังพระโอวาทเกิดความเลื่อมใสจึงขอบวช เป็นพระกีสาโคตรมีเถรี ดูรายละเอียดใน ขุ.เถรี.อ. (ไทย) ๒/๔/-/๓๐๒-๓๑๔ มมร.

๓. บวชเพราะเบื่อชีวิตคฤหัสถ์

นางอโนปมา ธิดาเศรษฐีเมืองสาเกต เมื่อเจริญวัยมีรูปสมบัติเป็นที่หมายปองของอิสรชนหลายคน ที่พากันส่งคนไปสู่ขอบิดาของนาง แต่นางไม่มีความประสงค์ทางฆราวาสวิสัย จึงไปเฝ้าพระพุทธเจ้าแล้วขอบวช เป็นพระอโนปมาเถรี ดูรายละเอียดใน ขุ.เถรี.อ.(ไทย) ๒/๔/-/๒๓๗-๒๓๕ มมร.

นางอุบลวรรณา เป็นธิดาของเศรษฐีเมืองสาวัตถี เมื่อเจริญวัย มีผิวดุจบัวขาบมีรูปสมบัติเลื่องลือไปทั่วชมพูทวีป เป็นที่หมายตาของอิสชนทั้งหลาย เศรษฐีผู้เป็นบิดาไม่อาจยกนางให้แก่ผู้หนึ่งผู้ใดได้ เพราะเกรงจะเสียน้ำใจผู้ไม่สมหวัง จึงออกอุบายให้นางบวช ซึ่งนางก็ยินดีบวชด้วยความเต็มใจ บวชเป็นพระอุบลวรรณาเถรี ดูรายละเอียดใน ขุ.เถรี.อ. (ไทย) ๒/๔/-/๓๑๗-๓๔๐มมร.

๔. บวชเพราะญาติมิตร

สหายคฤหัสถ์ของยสกุลบุตร ๔ คน ชื่อ วิมละ, สุพาหุ, ปุณณชิ, ควัมปติ และสหายคฤหัสถ์ของยสกุลบุตร ๕๐ คน เดิมพระยสะ ชื่อ ยสกลุบุตร เป็นบุตรเศรษฐี มีเพื่อนมาก และเป็นที่รักของเพื่อน เมื่อได้บวชในสำนักของพระพุทธเจ้า เพื่อนรู้ข่าว่าสหายรักออกบวชแล้วจึงไปหาและได้ฟังธรรมกับพระพุทธเจ้า เกิดความเลื่อมใสจึงขอบวช เป็น พระวิมละ, พระสุพาหุ, พระปุณณชิ, พระควัมปติ เป็นต้น ดูรายละเอียดใน วิ.ม.(ไทย) ๔/๒๙-๓๐/๓๖-๓๘ มจร.

นางอภิรูปนันทา ในคราวที่พระศาสดาเสด็จเมืองกบิลพัสดุ์ ทรงให้นันทกุมารและราหุลกุมารบวช ต่อมาเมื่อพระเจ้าสุทโธทนมหาราชปรินิพพาน เมื่อพระนางมหาปชาบดีโคตมีและพระนางพิมพาบวชแล้ว นางคิดว่าญาติผู้ใหญ่ของตนพากันอกบวชหมดแล้ว ตนเองจะอยู่ไปทำไมเล่า ด้วยความอาลัยญาติ จึงไปขอบวชในสำนักภิกษุณี เป็นพระอภิรูปนันทาเถรี ดูรายละเอียดใน ขุ.เถรี.อ. (ไทย) ๒/๔/-/๔๓-๔๗ มมร.

๕. บวชเพราะถูกบังคับ

นางสุนทรีนันทา เกิดในขัตติยตระกูล มีรูปร่างงดงาม ต่อมานางได้รับหมั้นบุรุษผู้มีชาติวรรณะเสมอกับตน ในวันที่นางรับหมั้น คนรักได้เสียชีวิต พระชนกพระชนนีไม่ปรารถนาให้นางสมรสกับบุรุษอื่นจึงบังคับให้นางบวช เป็นพระสุนทรีนันทาเถรี ดูรายละเอียดใน ขุ.เถรี.อ. (ไทย) ๒/๔/-/๑๓๗-๑๔๖ มมร.

………………….

หมายเหตุ : เหตุผลของการออกบวช มีหลายสาเหตุ 
โดยสรุปเพียงแค่รู้ว่า “การบวชเป็นสิ่งที่ดี” ก็เพียงพอที่จะตัดสินใจบวชได้ไม่จำเป็นจะต้องมีความรู้ความเข้าใจธรรมะก่อนบวช เพราะเมื่อบวชแล้ว ย่อมจะได้รับการพัฒนาความรู้ความเข้าใจ และขัดเกลากิเลสไปตามลำดับ