งานบอกกล่าวชวนกันรักษาพระธรรมวินัย (๑๐)

————————————

ลัทธิอัตตา ลงท้ายพาคนมุ่งไปหาพรหมัน
ให้อาตมันไปรวมเข้าในบรมอัตตา/ปรมาตมัน

คำ “อัตตา” ที่ว่าตัวตนนี้ เราเรียกตามภาษาบาลีที่ใช้ในพระพุทธศาสนา แต่ก่อนเกิดมีพระพุทธศาสนา ศาสนาเก่าพื้นเดิมในชมพูทวีป คือศาสนาพราหมณ์ ซึ่งใช้ภาษาสันสกฤตเรียกอัตตานั้นว่า “อาตมัน” และเขาได้พัฒนาความคิดในเรื่องอัตตา/อาตมันนี้อย่างเอาจริงเอาจัง

เป็นธรรมดาของมนุษย์ปุถุชน คนทั่วไปแต่ไหนแต่ไรมาเมื่อยังไม่มีปัญญารู้เข้าใจพอที่จะแยกแยะองค์ประกอบอันละเอียดซับซ้อนและกระแสสัมพันธ์สืบทอดของเหตุปัจจัย ก็ยึดถือทั้งชีวิตเป็นต้นเหมารวมเอาเป็นก้อนเป็นตัวยืนยงคงที่ตกลงกันเรียกว่าเป็นตัวตน-อัตตา-อาตมาชื่อนั้นชื่อนี้ ตัวตนนั้นๆ ต้องการอย่างนั้น ทำหรือไม่ทำอย่างนี้ ได้และเป็นหรือไม่ได้ไม่เป็นอย่างนั้นอย่างนี้ มีสุขมีทุกข์อย่างนั้นอย่างนี้ อยู่ด้วยความยึดถือ โดยไม่รู้เท่าทัน

พวกพราหมณ์คิดลึกละเอียดลงไปแล้วสอนว่า ตัวตน-อัตตา-อาตมา-อาตมันนั้น เป็นตัวแท้ตัวจริง มีอยู่ต่างหากแต่สิงซ้อนซ่อนซ่านอยู่กับชีวิตกายจิตตัวคนนี้ โดยเป็นเจ้าของครอบครองสั่งการบัญชากายใจองคาพยพรูปร่างนี้ให้เคลื่อนไหวเป็นไปต่างๆ ตามปรารถนาของตัวมัน และเพื่อตัวมัน เป็นตัวแท้ที่กระทำการ และเป็นตัวจริงที่เสพเสวย เป็นตัวยืนอันคงที่เที่ยงแท้ถาวรไม่มีความเปลี่ยนแปลง เมื่อคนตาย ตัวตน-อัตตา-อาตมา-อาตมันนี้ก็ย้ายออกไปเข้าอยู่ในร่างใหม่ต่อๆ เรื่อยไป

มองกว้างไกลออกไปอีก ตัวตน-อาตมันนี้มาจากไหนอย่างไร แต่ก่อนนานมาแล้ว พราหมณ์สอนว่าทุกสิ่งทุกอย่างบรรดามี หมดทั้งสากลจักรวาล รวมทั้งมวลมนุษย์ที่จำแนกเป็นวรรณะสี่นั้น พระพรหม เทพเจ้าสูงสุด ได้ทรงสร้างและจัดสรรบันดาล

ต่อมา ลัทธิในสายพราหมณ์นั้นได้พัฒนาความคิดนี้ละเอียดลึกซึ้งลงไปอีก จนในที่สุดเขาบอกว่า มีตัวตน-อาตมันใหญ่ยิ่งอันหนึ่งเดียวครอบคลุมทั่วทั้งสากลพิภพจบสิ้นจักรวาล คือพรหมัน เป็นปรมาตมัน หรือบรมอาตมัน คืออาตมันสูงสุดอันเป็นต้นกำเนิดที่เกิดปรากฏออกมาของทุกสิ่งทุกอย่าง เป็นที่มาของชีวาตมัน คือตัวตน-อาตมัน ในบุคคลหรือแต่ละคนนี้ และเป็นจุดหมาย ซึ่งในที่สุด ชีวาตมัน คือตัวตน-อาตมันหน่วยย่อยจะไปรวมกลืนเข้าด้วยเป็นหนึ่งเดียว

————————————
ดู “ธรรมกาย” แท้ของพระพุทธเจ้า
เข้าใจ “อนัตตา” ให้ตรงตามจริง
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป. อ. ปยุตฺโต)
ภาคผนวก หน้า ๖๐-๖๑

……………………
ดาวน์โหลดหนังสือ:
http://www.watnyanaves.net/th/book_search

๕ มกราคม ๒๕๖๑
๑๓:๓๘