ทาน ๕ อย่างของสัตบุรุษ

ในอังคุตตรนิกาย สัปปุริสทานสูตร กล่าวถึงทานของสัตบุรุษที่มีผลมาก ๕ อย่าง คือ

๑. ให้ทานด้วยศรัทธา (สทฺธาย ทานํ เทติ) คือ มีความเชื่อมั่นในกรรมและผลของกรรม และมีความเลื่อมใสในพระรัตนตรัย ผลบุญจะส่งผลให้เจ้าของทานมีโภคทรัพย์อีกทั้งยังมีรูปร่างหน้าตาผิวพรรณสวยงาม ด้วยอํานาจของศรัทธาที่ทําให้จิตผ่องใส

๒. ให้ทานโดยเคารพ (สกฺกจฺจํทานํเทติ) คือ มีความเคารพต่อผู้รับทาน และของที่ตน…ทําบุญซึ่งไม่ใช่ของไม่ดีหรือของเป็นเดน ผลบุญจะส่งผลให้เจ้าของทานมีโภคทรัพย์อีกทั้งยังเป็นที่เคารพเชื่อฟังของบุตรภรรยา ญาติพี่น้อง บริวาร มิตรสหาย ด้วยอํานาจของความเคารพดังกล่าว

๓. ให้ทานตามกาลอันสมควร (กาเลน ทานํ เทติ) คือ ให้ทานในเวลาที่ควรจะให้เช่น การถวายอาหารแก่พระอาคันตุกะที่มาใหม่ การถวายอาหารแก่ภิกษุอาพาธ การทอดกฐินซึ่งมีเพียง ๑ ครั้งในแต่ละปีฯลฯ ผลบุญจะส่งผลให้เจ้าของทานมีโภคทรัพย์อีกทั้งยังได้รับโภคทรัพย์ในปฐมวัยที่สามารถใช้สอยทรัพย์ได้ด้วยอํานาจของการให้ทานตามกาลดังกล่าว

๔. ให้ทานโดยไม่ยึดติด (อนคฺคหิตจิตฺโต ทานํ เทติ) คือ ให้ทานอย่างหลุดพ้นไม่ตระหนี่หวงแหนในทานของตน ผลบุญจะส่งผลให้เจ้าของทานมีโภคทรัพย์อีกทั้งยังน้อมใจไปเพื่อบริโภคกามคุณ ๕ คือ รูป เสียง กลิ่น รส และสัมผัส โดยไม่ตระหนี่ถี่เหนียวไม่กินไม่ใช้ด้วยอํานาจของการไม่ยึดติดดังกล่าว

๕. ให้ทานโดยไม่ยกตนข่มทาน (อนุปหจฺจ ทานํ เทติ) คือ ให้ทานโดยไม่หวังได้หน้า หรือต้องการจะข่มผู้อื่นด้วยทรัพย์ของตน ผลบุญจะส่งผลให้ทรัพย์ของเจ้าของทานไม่วิบัติไปเพราะศัตรู๕ ประการ คือ โจร น้ํา ไฟ ผู้ปกครองประเทศ และทายาทที่ล้างผลาญ
ทรัพย์ด้วยอํานาจของการไม่ยกตัวข่มท่านดังกล่าว