พระคาถาสวมมงคล

———————

ครูครับ

ผมจะแต่งลูกชายในปีนี้ ประมาณเดือนสิงหาคม จึงขอความเมตตาครู กรุณาบอกกล่าวคาถาสวมมงคลบ่าวสาวกับคำแปล ครับ

ผมคิดว่าอาจจะมีประโยชน์กับผู้อื่นด้วย จึงเรียนถามโดยเปิดเผยครับ

ขอบพระคุณครับ

พล.ร.ท.ชฎิล นิสสัยพันธุ์

๔ เมษายน ๒๕๖๑

—————–

๑ เมื่อจะสวมมงคลให้บ่าวสาว ให้กลั้นใจภาวนาพระคาถาบทนี้

อย่างย่อ:

อุโภว อสฺสุ สมสทฺธา สมสีลา สมจาคา สมปญฺญา.

(อุโภวะ อัสสุ สะมะสัทธา สะมะสีลา สะมะจาคา สะมะปัญญา)

(ขอให้ครองคู่กัน มีศรัทธาสมกัน มีศีลสมกัน มีจาคะสมกัน มีปัญญาสมกันเทอญ)

อย่างเต็ม:

อุโภว อสฺสุ สมสทฺธา สมสีลา สมจาคา สมปญฺญา 
เต ทิฏฺเฐ เจว ธมฺเม อญฺญมญฺญํ ปสฺสนฺติ 
อภิสมฺปรายญฺจ อญฺญมญฺญํ ปสฺสนฺติ.

(อุโภวะ อัสสุ สะมะสัทธา สะมะสีลา สะมะจาคา สะมะปัญญา
เต ทิฏเฐ เจวะ ธัมเม อัญญะมัญญัง ปัสสันติ 
อะภิสัมปะรายัญจะ อัญญะมัญญัง ปัสสันติ)

(ขอให้ครองคู่กัน มีศรัทธาสมกัน มีศีลสมกัน มีจาคะสมกัน มีปัญญาสมกัน ได้พบกันและกันทั้งในชาติปัจจุบัน ทั้งในชาติหน้า เทอญ)

ที่มา: อังคุตตรนิกาย จตุกกนิบาต พระไตรปิฎกเล่ม ๒๑ ข้อ ๕๕

ขยายความ :

1. สมสัทธา = มีศรัทธาสมกัน (Sama-saddhā: to be matched in faith)

2. สมสีลา = มีศีลสมกัน (Sama-sīlā: to be matched in moral conduct)

3. สมจาคา = มีจาคะสมกัน (Sama-cāgā: to be matched in generosity)

4. สมปัญญา = มีปัญญาสมกัน (Sama-paññā: to be matched in wisdom)

ที่มา: พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม ของท่าน ป.อ. ปยุตฺโต

——————

๒ เมื่อจะถอดมงคลให้บ่าวสาว ให้กลั้นใจภาวนาพระคาถาบทนี้

ยสฺเสเต จตุโร ธมฺมา
สทฺธสฺส ฆรเมสิโน
สจฺจํ ทโม ฐิติ จาโค
ส เว เปจฺจ น โสจติ

(ยัสเสเต จะตุโร ธัมมา
สัทธัสสะ ฆะระเมสิโน
สัจจัง ทะโม ฐิติ จาโค
สะ เว เปจจะ นะ โสจะติ)

แปลขยายความตามประสงค์ :

(จะว่าคำแปลให้บ่าวสาวฟ้งด้วยก็ดี หรือจะไม่ว่าก็ได้ แต่ควรรู้และเข้าใจความหมาย ดังนี้)

ชายหญิงใดมีศรัทธาเชื่อมันในกันและกัน
ตั้งใจครองรักครองเรือนร่วมกัน
มีคุณธรรม ๔ ประการนี้ คือ –

(1) สัจจะ = จริงใจ ซื่อตรงต่อกัน 
(2) ทมะ = ข่มใจ เมื่ออีกฝ่ายหนึ่งทำสิ่งที่ไม่ถูกใจ
(3) ธิติ = อดใจ อดทนเมื่อไม่ได้สิ่งที่ปรารถนา 
(4) จาคะ =วางใจ ไม่เก็บความขัดข้องขุ่นเคืองไว้

ชายหญิงนั้นมิใช่แต่จะครองสุขร่วมกันในชาตินี้เท่านั้น
แม้ละโลกนี้ไปแล้วก็ยังจะได้ครองสุข หาทุกข์บมิได้ทุกภพชาติแล

ที่มา: 
สังยุตตนิกาย สคาถวรรค พระไตรปิฎกเล่ม ๑๕ ข้อ ๗๖๕
อาฬวกสูตร สุตตนิบาต พระไตรปิฎกเล่ม ๒๕ ข้อ ๓๑๑

หมายเหตุ :

คาถาสวมมงคลและถอดมงคลนี้ผมยึดเอาพระไตรปิฎกเป็นครู เพราะฉะนั้น จะตรงหรือจะยักเยื้องกับของท่านผู้ใด โปรดพิจารณาเลือกใช้ตามศรัทธา

คาถาสวมมงคลและถอดมงคลนี้จะใช้สลับกันก็ได้ คือจะใช้คาถาสวมเป็นคาถาถอด หรือจะใช้คาถาถอดเป็นคาถาสวม ก็สามารถเลือกได้ ไม่มีโทษภัยใดๆ ทั้งสิ้น

ในที่นี้ผมบอกที่มาไว้ให้ด้วย ท่านที่ประสงค์จะรู้รายละเอียดเพิ่มเติมให้งอกงามต่อไปอีก ก็สามารถตามไปศึกษาสืบค้นดูได้ และถ้าเป็นเช่นนั้นผมจะดีใจเป็นอย่างยิ่ง

นาวาเอก ทองย้อย แสงสินชัย
๖ เมษายน ๒๕๖๑
๑๗:๐๙