พระมหากรุณาธิคุณล้นเกล้ารัชกาลที่ ๑
พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช
ด้านการฟื้นฟูพระพุทธศาสนาในยุคต้นกรุง
ที่พุทธศาสนิกชนชาวไทยควรทราบเป็นอย่างยิ่ง

“…ครั้นพระพุทธศักราชได้ ๒๓๐๐ ปีเศษนั้น พม่าก็แต่งยุทธสงครามยกมารบรันทำย่ำยีเมืองสัมมาทิฏฐิทั้งนี้สาบสูญร่วงโรยไป เพราะภัยเกิดแต่พม่าเป็นต้นเหตุ มีผู้ร้ายเผาวัดวาอารามพระไตรปิฎกสาบสูญสิ้นไป จนถึงกรุงศรีอยุธยาก็พินาศฉิบหาย พระไตรปิฎกเจดียฐานก็สาบสูญ สมณพราหมณาจารย์ผู้จะรักษาร่ำเรียนพระไตรปิฎกนั้นก็พลัดพรากล้มตายเป็นอันมาก หาผู้ใดที่จะเป็นที่พำนักป้องกันต้านทานข้าศึกศัตรูมิได้ แต่สมเด็จพระมหากระษัตราธิราชเจ้าทั้งสองพระองค์ (พระเจ้ากรุงธนบุรีและรัชกาลที่ ๑) ผู้ทรงปณิธานปรารถนาพระปรมาภิเศกสัมโพธิญาณ ทรงพระกรุณาอุสาหะผู้เสียพระชนมชีพถวายพระศรีรัตนไตรย คุมพลทหารกู้แก้บำรุงบวรพุทธสาสนาและสมณอาณาประชาราษฎรทั้งปวง ช่วยรับรบต้านทานอริราชศัตรูหมู่พม่าข้าศึกไว้ได้ชัยชำนะแล้ว ทรงพระอุสาหะจัดแจงพระนคร ราชธานี นิคม ชนบท สมณพราหมณประชาราษฎร บวรเจดียฐาน อาราม บริเวณาวาศอันพินาศฉิบหายนั้น และบวชกุลบุตร ฐาปนาการพระพุทธบาท เจดียฐาน ปรารถนาจะให้รุ่งเรืองขึ้น ดุจหนึ่งกาลแต่ก่อน ตั้งพระไทยบำเพ็ญพระราชกุศลต่างๆ เป็นอันมาก และเอาพระไทยใส่บำรุงบวรพุทธสาสนา เป็นต้นว่า นิสสัคคียวัตถุ ภิกษุรับเงินทองบริโภคพระสาสนานี้เสียมาช้านาน มหากระษัตริย์องค์ใดจะห้ามปราบลงมิได้ ด้วยพระเดชพระบารมีทรงบำรุงครั้งนี้ พระสาสนาสิกขานี้คงคืนรุ่งเรืองขึ้น มีคุณในพระสาสนาฉนี้ แล้วทรงพระราชรำพึงถึงพระไตรปิฎกอันเป็นมูลรากพระสาสนา ทรงพระราชศรัทธาพระราชทานพระราชทรัพย์เป็นอันมาก ให้ช่างจาน ๆ จาฤกพระไตรปิฎกบรรดามีในที่ใด ที่เป็นอักษรภาษาไทย ภาษามอญ ภาษาลาว ให้ชำระแปลออกเป็นอักษรขอม ขึ้นไว้ในตู้หีบหอพระมณเฑียรธรรม อันวิจิตรบรรจงงามพร้อมทุกสิ่งสรรพพระราชกุศล และสร้างพระไตรปิฎกถวายพระสงฆ์ ให้เล่าเรียนตามความปรารถนา…”
————————–—-
คำประกาศเทวดาครั้งสังคายนา ปีวอก สัมฤทธิศก จ.ศ. ๑๑๕๐ พ.ศ. ๒๓๓๑ (ประกาศพระราชพิธี เล่ม ๒ หน้า ๑๐)

— at มูลนิธิแนบ มหานีรานนท์.