สู่พุทธสถานด้วยภาพวันนี้ จะนำทุกท่านไปยังรามคาม สถูปที่บรรจุพระบรมสารีริกธาตุแห่งนครเทวทหะ  บ้านเกิดแห่งพระแม่เจ้าสิริมหามายาเทวี พระพุทธมารดาเป็นสถูปที่ชาวนครเทวทหะได้รับส่วนแบ่งมาแต่เมื่อครั้งหลังพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพของ พระพุทธเจ้า ที่กุสินารานคร โดยท่านโทณพราหมณ์ ทำหน้าที่แบ่งแจก และที่สำคัญคือ เป็นสถูปที่บรรจุพระบรมสารีริกธาตุองค์ที่ 8 ซึ่งพระสถูปแห่งนี้ยังไม่มีการขุดค้นตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบันแต่อย่างใด

ภาพแม่น้ำโรหินี
เมืองเทวทหะปัจจุบันอยู่ห่างจากลุมพินีราว 50 กิโลเมตร  ต้องใช้เส้นทางลุมพินี พุทธวัล จิตตวัน ข้ามแม่น้ำโรหินี ซึ่งเป็นสายน้ำแห่งประวัติศาสตร์ในสมัยพุทธกาลเมื่อครั้งที่องค์พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้เสด็จมาเพื่อห้ามพระประยูรญาติทั้งหลายไม่ให้ทะเลาะกันเพราะสาเหตุแห่งการแย่งน้ำทำนากันอ พระองค์ให้สติว่าระหว่างน้ำกับชีวิตของกษัตริย์อย่างไหนจะมีค่ามากกว่ากัน..เมื่อพระประยูรญาติทั้งหลายได้สติก็หยุดการแย่งกันและเลิกทะเลาะก่อสงครามกันเป็นที่มาของพระพุทธรูปปางห้ามญาตินั่นเอง
   ตามพุทธประวัติเล่าบอกไว้ว่าแม่น้ำโรหินีนี้เป็นเขตกั้นพรมแดนระหว่างกรุงกบิลพัสดุ์และนครเทวทหะ การเดินทางสู่รามนครจะผ่านแม่น้ำสายนี้ก่อน

            รามคาม ปัจจุบันเป็นสถูปที่ยังไม่ได้มีการขุดค้นเหมือนที่กบิลพัสดุ์ฝั่งประเทศอินเดีย แต่เมื่อสองปีก่อนนั้น นักโบราณคดีของเนปาล นำโดย Mr.Basanta Bidari หัวหน้าคณะ ได้ทำการขุดเพื่อหาหลักฐานทางด้านประวัติศาสตร์แต่ระหว่างการขุดค้นนั้นก็ได้รับการคัดค้านและขอร้องให้หยุดการขุดค้นจากองค์กรชาวพุทธนานาชาติ การขุดค้นจึงต้องหยุดชะงักไปก่อน

ปัจจุบันเราจึงเห็นว่าบริเวณแห่งนี้เป็นเนินดินที่มีความสูงขึ้นไปประมาณสิบเมตร และมีต้นไม้ขนาดใหญ่ขึ้นปกคลุม

             ที่ผ่านมาคงมีคนไทยไม่กี่คณะที่ได้มีโอกาสเดินทางมาเพื่อสักการะ รามคาม สถานที่บรรจุพระบรมสารีริกธาตุของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า และก็ไม่แน่ว่า พระบรมสารีริกธาตุที่พระประยูรญาติของพุทธองค์ ซึ่งได้รับมาจากโทณพราหมณ์ แห่งนครกุสินารา ตั้งแต่ครั้งกระนั้นจักยังหลงเหลืออยู่ที่สถูปแห่งนี้เหมือนที่ค้นพบจากสถูปอื่น ๆ หรือไม่ ก็ต้องรอติดตามข่าวจากรัฐบาลประเทศเนปาลกันต่อไป

ท่านคมสรัญญ์ อินเดีย

๙ กันยายน ๒๕๕๒