วันนี้ขอนำสมาชิกไปสักการะพระพุทธรูปยุคแรกของโลก ที่ถูกเก็บรักษาไว้ ภายในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติของอินเดีย เมืองกัลกัตตา ซึ่งนับเป็นสถานที่ ที่เก็บรวบรวมพระพุทธรูปเก่าแก่โบราณไว้มากที่สุดในอินเดีย เพื่อจักยังศรัทธาความเลื่อมใสแห่งท่านทั้งหลายให้บังเกิด ณ บัดนี้

พระพุทธรูปคันธาระ นับว่าเป็นพระพุทธรูปที่สวยงามและเก่าแก่ที่สุดในโลก

การสร้างพระพุทธรูปหรือพุทธปฎิมา เกิดขึ้นครั้งแรกของโลก โดยฝีมือของช่างแคว้นคันธารราฐ เกิดขึ้นเมื่อประมาณ พ.ศ.๓๗๐ ที่ได้รับอิทธิพลจากกรีกและโรมัน เพราะอินเดียสมัยนั้นเคยอยู่ภายใต้การปกครองของพระเจ้าอเล็กซานเดอร์ ซึ่งเคยกรีฑาทัพมา ตั้งแต่ในราว ๒ ศตวรรษก่อนคริสตกาล พวกเขาได้ถือรูปแบบเคารพเดิมที่เป็นเทพเจ้าของตนที่เคยปฏิบัติสืบทอดต่อ ๆ กันมา ประดิษฐ์สร้างพระพุทธรูปขึ้น เมื่อพวกเขาหันมานับถือศาสนาพุทธ การสร้างพระพุทธรูป ครั้งแรกจึงเกิดขึ้นที่นี่จึงถือว่าเป็นการผสมผสานระหว่างกรีกโรมัน (อิทธิพล Grego-Roman) และอินเดียโบราณ ที่สัมพันธ์กับมหาปุริสลักษณะ ๓๒ ประการ ของพระพุทธเจ้า อย่างลงตัว พระพุทธรูปคันธาระจึงได้รับการยอมรับจากทั่วโลกว่ามีพุทธศิลปงามที่สุด และเก่าแก่ที่สุดของโลก มีอายุราว ๒๐๐๐ ปี จนได้รับการยอมรับในระดับสากลนิยมจากนักสะสมและพิพิธภัณฑ์นานาชาติทั่วโลก

ลักษณะสำคัญทางศิลป์ของพระพุทรูปยุคคันธาระก็คือ พระพักตร์คล้ายเทพอพอลโล มีเส้นพระเกศาหยิกสลวย ( ยังไม่เป็นก้นหอยเหมือนในยุคหลัง ) มีพระรัศมี ( Halo ) อยู่หลังพระเศียร ตามความเชื่อของกรีกที่ทำรูปปั้นเทพต่างๆ ห่มผ้าคลุมแบบริ้วธรรมชาติ มีอุณาโลมระหว่างคิ้ว มีอุษณีษะศีรษะ ( มวยผมโป่งตอนบน ) พระกรรณยาว พระพุทธรูปคันธารราฐ มีทั้งที่ทำด้วยปูนปั้น ( Stucco ) หินเขียว และหินดำ ( Schist )

พระยามิลินท์ ทรงเลื่อมใสพระพุทธศาสนาและทำนุบำรุงให้รุ่งเรืองอย่างมาก หลังการล่มสลายของวงศ์เมาริยะ เริ่มมีการสร้างพระพุทธรูป จำหลักหินขึ้นอย่างมากมาย เป็นศิลปกรรมแบบกรีกผสมอินเดีย เรียกตามเมืองที่ตั้งว่า ศิลปคันธารราฐ (อิทธิพล Grego-Roman) ท่านได้ทรงสร้างพระพุทธรูปและพระโพธิสัตว์ขึ้นมามากมาย ส่วนใหญ่สลักจากหินเทาอมเขียว (Schist stone) โดยยึดรูปแบบศิลปกรีกและเฮเลนนิค ซึ่งมีความสวยงามไม่แพ้ศิลปะใดๆ ในยุคหลังต่อมาจึงได้รับความนิยมอย่างกว้างขวาง ตั้งแต่พุทธศตวรรษที่ 4 จนถึงพุทธศตวรรษที่ 13 ที่มีอิทธิพลต่อศิลปของมถุรา ในแคว้นอุตรประเทศ แห่งสาธารณรัฐอินเดียปัจจุบัน ที่สร้างพระพุทธรูปส่วนใหญ่ทำจากหินทรายแดง ( Red Sand Stone)

               คราวหน้าจักนำพระพุทธรูปางต่าง ๆ ยุคต่าง  ๆ จากภายในพิพิธภันฑ์นครกัลกัตตาแห่งอินเดียซึ่งมีอยู่เป็นจำนวนมากกว่าร้อยองค์นำเสนอสาธุชนสมาชิกผู้สนใจต่อไป

ท่านคมสรัญญ์ อินเดีย

๒๓ กันยายน ๒๕๕๒