อาการที่พุทธองค์ทรงสั่งสอน ๓

๑. อภิญญา พระพุทธองค์ทรงสั่งสอน เพื่อจะให้ผู้ฟังรู้ยิ่งเห็นจริงในธรรมที่ควรรู้ควรเห็น คือ ธรรมที่ควรละ ๑ ธรรมที่ควรเจริญ ๑
๒. สนิทาน ทรงสั่งสอนมีเหตุ ที่ผู้ฟังอาจตรองตามให้เห็นจริงได้ เช่น โลภะ โทสะ โมหะ เป็นเหตุ (มูล) แห่งอกุศล อโลภะ อโทสะ อโมหะ เป็นเหตุ (มูล) แห่งกุศล
๓. สปฺปาฏิหาริย ทรงสั่งสอนเป็นอัศจรรย์ คือ ฉลาดในการสอน ๔ คือ ๑. รู้อุปนิสัยของผู้ที่จะทรงสั่งสอน ๒. ทรงกาลัญญู รู้กาลที่จะแสดง ๓. ทรงแสดงตามลำดับแต่ต่ำถึงสูงปฏิบัติสะดวก และ ๔ พร้อมด้วยองค์ ๔ คือ สันทัสสนา อธิบายแจ่มแจ้ง สมาทปนา ชวนให้มีใจสมาทาน ถือเอา สมุตเตชนา ชักนำให้เกิดอุตสาหะอาจหาญ สัมปหังสนา พยุงใจให้รื่นเริงในอันทำ.

y05x

สัปปุริสบัญญัติ (ข้อที่สัตบุรุษตั้งไว้) ๓

๑. ทาน การสละสิ่งของเพื่อประโยชน์ผู้อื่น
๒. ปัพพชา ถือบวช เว้นจากเบียดเบียนกัน
๓. มาตาปิตุอุปัฏฐาน บำรุงบิดามารดาให้เป็นสุข

y05x

พุทธโอวาท ๓ อย่าง

๑. สพฺพปาปสฺส อกรณํ ไม่ให้กระทำชั่วทั้งมวล
๒. กุสลสฺสูปสมฺปทา ทรงสอนให้กระทำความดี
๓. สจิตฺตปริโยทปนํ ทรงสอนให้ชำระจิตของตนให้ผ่องใส
y05x

อัคคี ๓ อย่าง

๑. อาหุเนยฺยคฺคิ ไฟคือมารดาบิดา เป็นผู้มีพระคุณ ถ้าบุตรธิดาไม่รู้สึกบุญคุณกลับทำให้ท่านได้รับความลำบาก หรือถึงแก่ชีวิต อนันตริยกรรมย่อมเกิดแก่บุตรเท่ากับไฟเผาผลาญตนเอง.
๒. ทกฺขิเณยฺยคฺคิ ไฟคือพระอริยเจ้า ท่านเป็นที่ควรเคารพของคนทั่วไป ใครไปทำอันตรายแม้ติเตียนนินทาเพียงคิดก็ตาม กรรมจะสนองเหมือนไฟไหม้ตนเอง.
๓. คหปตคฺคิ ไฟคือบุตรภรรยา (รวมทั้งสามี) ซึ่งต้องมีหน้าที่เกี่ยวข้องกันในครอบครัว ฝ่ายใดปฏิบัติผิดผลกรรมทั้งปัจจุบันและอนาคต จะเป็นไฟเผาลนให้ได้รับความเดือดร้อนดุจไฟไหม้ตนเอง.
ท่านจึงเปรียบบุคคลเท่ากับไฟเผาลน.

y05x

อัคคี (ไฟ) อีก ๓ อย่าง

๑. ราคคฺคิ ไฟคือราคะ ย่อมเผาบุคคลที่กำหนัดหมกมุ่นอยู่ในกามคุณทั้งหลาย.
๒. โทสคฺคิ ไฟคือโทสะ ย่อมเผาใจคนผู้มีพยาบาท ผู้ยังสัตว์มีชีวิตให้ตกล่วงไป.
๓. โมหคฺคิ ไฟคือโมหะ ย่อมเผาคนโง่เขลาซึ่งยังไม่มีความเข้าใจในอริยธรรม.
y05x

จักษุ ๓ อย่าง

๑. มํสจกฺขุ จักษุ คือ ดวงตา (ตาเนื้อ)
๒. ทิพฺพจกฺขุ จักษุทิพย์
๓. ปัญฺญาจกฺขุ จักษุคือปัญญา
มังสจักษุ อันเป็นวิสัยที่จะเล็งแลดูอะไรได้ตามธรรมดามีทั่วไปแก่สัตว์ที่พร้อมด้วยอินทรีย์ ทิพยจักษุ ย่อมเห็นอะไรๆได้วิจิตรยิ่งกว่าคนสามัญ เพราะเป็นคุณสมบัติสำเร็จด้วยกุศลธรรม อันคนธรรมดาไม่สามารถเห็นได้แม่ไกลๆ หรือที่มืดทึบ ปัญญาจักษุ ได้แก่ความฉลาดรอบรู้ อาจพิจารณาเหตุการณ์อะไรๆ ซึ่งวิสัยที่ตามองไม่เห็นคิดนึกไม่ได้ด้วยใจ แต่เมื่อปัญญาเกิดแล้วลุล่วงไปได้.
y05x

สัมปทา ๓ อย่าง

๑. เหตุสมฺปทา ถึงพร้อมด้วยเหตุ
๒. ผลสมฺปทา ถึงพร้อมด้วยผล
๓. สตฺตุปการสมฺปทา ถึงพร้อมด้วยอุปการะแก่สัตว์
พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ทรงถึงพร้อม ๓ อย่างนี้ จึงอุดมกว่าสัตว์โลกโดยพระคุณสมบัติอันพิเศษ

y05xปาฏิหาริยะ ๓ อย่าง

๑. อาเทสนาปาฏิหาริย ดักใจเป็นอัศจรรย์
๒. อนุสาสนีปาฏิหาริย คำสอนเป็นอัศจรรย์
๓. อิทธิปาฏิหาริย แสดงฤทธิ์เป็นอัศจรรย์
พระองค์ทรงสรรเสริญอนุสาสนีปาฏิหาริย์ยิ่งกว่าอย่างอื่นใน ๓ อย่างนี้

y05xพุทธจริยา ๓ อย่าง

๑. โลกตฺถจริยา ทรงประพฤติประโยชน์เพื่อโลก
๒. ญาตตฺถจริยา ทรงประพฤติประโยชน์เพื่อญาติ
๓. พุทฺธตฺถจริยา ทรงประพฤติประโยชน์เพื่อตรัสรู้

============================

 


เรื่องในหมวดเดียวกัน

Loading...