นิคัณฐะอุโบสถ

วิสาขา ! ก็ นิคัณฐะอุโบสถ เป็นอย่างไร ? วิสาขา ! มีสมณะนิกายหนึ่ง ชื่อว่า นิครนถ์ นิครนถ์เหล่านั้นชักชวนสาวกอย่างนี้ ว่า มาเถิดพ่อคุณ ท่านจงวางท่อนไม้ในหมู่สัตว์ ที่อยู่ทางทิศบุรพา(ทิศตะวันออก) ในที่เลยร้อยโยชน์ไป. ท่านจงวางท่อนไม้ในหมู่สัตว์ ที่อยู่ทางทิศปัจฉิม(ทิศตะวันตก) ในที่เลยร้อยโยชน์ไป. ท่านจงวางท่อนไม้ในหมู่สัตว์ ที่อยู่ทางทิศอุดร(เหนือ) ในที่เลยร้อยโยชน์ไป. ท่านจงวางท่อนไม้ในหมู่สัตว์ ที่อยู่ทางทิศทักษิณ(ทิศใต้) ในที่เลยร้อยโยชน์ไป. นิครนถ์เหล่านั้น ชักชวนเพื่อเอ็นดูกรุณาสัตว์บางเหล่า ไม่ชักชวนเพื่อเอ็นดูกรุณาสัตว์บางเหล่า ด้วยประการฉะนี้. นิครนถ์ ชักชวนสาวกในอุโบสถเช่นนั้นอย่างนี้ ว่า มาเถิดพ่อคุณ ท่านจงทิ้งผ้าเสียทุกชิ้น แล้วพูดอย่างนี้ ว่า เราไม่เป็นที่กังวลของใครๆ ในที่ไหนๆ และตัวเราก็ไม่มีความกังวลในบุคคล และสิ่งของใดๆ ในที่ไหนๆ ดังนี้.

แต่ว่ามารดาและบิดาของเขารู้อยู่ว่า นี้เป็นบุตรของเรา แม้เขาก็รู้ว่า ท่านเหล่านี้เป็นมารดาบิดาของเรา อนึ่ง บุตรและภรรยาของเขาก็รู้อยู่ว่า ผู้นี้เป็นบิดาและสามีของเรา แม้เขาก็รู้อยู่ว่า นี้เป็นบุตรภรรยาของเรา พวกทาสและกรรมกรของเขารู้อยู่ว่า ท่านผู้นี้เป็นนายของเรา เขาชักชวนในการพูดเท็จ ในสมัยที่ควรชักชวนในคำสัตย์ ด้วยประการฉะนี้. เรากล่าวถึงกรรมของผู้นั้นเพราะมุสวาท(พูดเท็จ) พอล่วงราตรีนั้นไป เขาย่อมบริโภคโภคะเหล่านั้นที่เจ้าของไม่ได้ให้ เรากล่าวถึงกรรมของผู้นั้นเพราะอทินนาทาน(ถือเอาสิงของที่เจ้าของไม่ได้ให้). วิสาขา ! นิคัณฐะอุโบสถ เป็นเช่นนี้แล. วิสาขา ! นิคัณฐะอุโบสถที่บุคคลเข้าจำแล้วอย่างนี้แล ไม่มีผลมาก ไม่มีอานิสงส์มาก ไม่รุ่งเรืองมาก ไม่แผ่ไพศาลมาก. อ้างอิง ไตร. บาลีสยามรัฐ อํ. ๒๐ / ๒๐๑ / ๕๑๐.