อรุณธรรมยามเช้า
วันพุธที่ ๑๖ พฤษภาคม ๒๕๖๑
วันขึ้น ๒ ค่ำเดือน ๗ ธรรมสวัสดี จักขอนำเสนอ เรื่อง
” การบูชาผู้ที่ควรบูชา” อันมีเนื้อความ ดังนี้

( มงคลข้อที่ ๓ )
ปูชา จะ ปูชะนียานัง
เอตัมมังคะละมุตตะมัง ฯ 
การบูชา ผู้ที่ควรบูชา เป้นมงคลอย่างยิ่ง

คำว่า “มงคล” นั่นหมายถึง เหตุแห่งความสุข ความก้าวหน้าในการดำเนินชีวิต ซึ่งพระพุทธเจ้าได้ทรงแสดงไว้ให้พุทธศาสนิกชนได้พึงปฏิบัติ โดยนำมาจากบท “มงคลสูตร” ที่พระพุทธเจ้าตรัสตอบปัญหาเทวดาที่ถามว่า “คุณธรรมอันใดที่ทำให้ชีวิตประสบความเจริญ” โดยพระพุทธเจ้าตรัสตอบว่า คุณธรรมนั้นนั่นก็คือ “มงคลชีวิต” ซึ่งก็มี ๓๘ ประการ
จักขอเทศนา ในข้อที่ ๓ ความว่า
การบูชาผู้ที่ควรบูชา หนึ่งในหลักมงคลชีวิต ๓๘ ประการที่พระพุทธเจ้าทรงสอน
บูชาคนที่ควรจะบูชาหมายถึงคนดีที่ควรให้การยกย่อง เมื่อยกย่องแล้วก็นำคุณงามความดีของเขาเหล่านั้นมาปฏิบัติตามจึงจะพบกับความสุขความเจริญ ในทางโลกนั้นมีบุคคลที่ควรบูชา ๔ ประเภทได้แก่

๑. คนที่มีชาติวุฒิ ได้แก่พระมหากษัตริย์และพระบรมวงศานุวงศ์ผู้สร้างคุณูปการแก่ชาติบ้านเมือง รวมถึง บูรพกษัตริย์ในอดีต คนเหล่านี้ควรบูชาเป็นอย่างมาก เพราะท่านเหล่านั้นสร้างประเทศที่อยู่ให้เราได้กินดีอยู่ดีมีความสุข

๒. คนที่มี คุณวุฒิ สำหรับ”คุณวุฒิ” ก็คือ คุณงามความดี มีความรู้ความสามารถมากๆ ที่จะนำไปทำประโยชน์แก่ชาติบ้านเมือง ถือว่าท่านเป็นครูบาอาจารย์ที่ดีก็สมควรบูชา

๓. คนที่มี วัยวุฒิ คือ คนที่มีประสบการณ์สูง ผ่านร้อนผ่านหนาวมาเยอะ โดยธรรมชาติแล้วคนแก่ ๆมักมีอะไรดีๆ ที่คนอายุน้อยมักไม่ทราบ ซึ่งความรู้นั้นผู้น้อยก็ต้องพิจารณาด้วยว่าเป็นความรู้หรือประสบการณ์ที่ดีจริงหรือไม่ ถ้าใช่ก็ควรบูชาคนแก่เหล่านี้

๔. คนที่มีปัญญาวุฒิ คือ คนที่ฉลาดหลักแหลม ความคิดดี จะอายุน้อยหรืออายุมากไม่เกี่ยว ความฉลาดนั้นไม่ใช่การฉลาดแกมโกงแต่ต้องฉลาดในธรรมนองคลองธรรม 4 บุคคลนี้ควรเป็นผู้ที่ควรบูชาในระดับคนธรรมดา แต่ถ้าเป็นบุคคลระดับสูงก็ยังมีแบ่งไปอีก

คือ พระพุทธเจ้า พระธรรม พระสงฆ์ รองลงมาก็พระอุปัชฌาย์ พ่อแม่ ครูบาอาจารย์ คนเหล่านี้มีบุญคุณสูงมากกับตัวเราทุกคนต้องบูชาให้ความเคารพอย่างดีคนที่บูชาเคารพบูชาคนที่ไม่ควรบูชาหรือบูชาแบบผิดกาลเทศะนั้นย่อมถึงซึ่งความพินาศย่อยยับ

ดังเช่นเรื่องราวของปริพาชกคนหนึ่งเดินผ่านไปยัง ค่ายชนแพะ ที่เมืองพาราณสี มีแพะตัวหนึ่งหลุดออกมาเห็นนักบวชเข้าก็ย่อเขาลงหมายจะขวิดให้ตาย

ปริพาชกก็คิดว่า แพะนี้ฉลาด รู้ว่าใครเป็นผู้ควรเคารพ ผู้ทรงศีลอย่างเรายังรู้จักเคารพในขณะที่คนรอบข้างไม่เคารพตนเองเลยจึงตั้งท่าน้อมรับการเคารพจากแพะ ชายคนหนึ่ง เห็นแพะตั้งท่าจะขวิดก็ร้องเตือนบอกว่า

“พระคุณเจ้า นั่นแพะมันกำลังจะขวิดท่านรีบหนีเถอะ เร็วเข้า”

ปริพาชกผู้โง่เขลาไม่เชื่อบอกว่าแพะมันจะทำความเคารพตนเองอยู่ต่างหากว่าพลางก็ประนมมือรับไหว้แพะ ไม่ทันย่อตัวลงดี แพะก็เอาเขาเสียบเสยที่ท้องล้มทั้งยืนและต้องตายอย่างน่าเวทนา เมื่อรู้สึกตัวก่อนตายจึงได้รำพึงออกมาว่า

“ใครก็ตามที่บูชาคนที่ไม่ควรบูชา ผู้นั้นจะถูกคนชั่วร้ายนั้นทำร้ายเอาเหมือนเราผู้โง่เขลา ยกมือไหว้แพะจึงโดนแพะร้ายขวิดเอานอนรอความตายอยู่อย่างนี้”

การบูชาคนจึงเป็นเรื่องสำคัญหากบูชาผิดคนก็เท่ากับรับเอาความเลวทรามของคนๆ นั้นมาเป็นแบบอย่างในการดำเนินชีวิต ก็จะมีหายนะเป็นที่ไป

เอวังก็มี ด้วย ประการ ฉะนี้ แล