หลักวรรณคดี ๑๐ ประการ

  1. หลักการประพันธ์ดี คือ  ความดี  สัมผัสดี  ถูกต้องตามลักษณะบทประพันธ์ต่าง ๆ
  2. เป็นหนังสือที่ให้ความรู้ในเรื่องลัทธิ ธรรมเนียมแบบแผน  ประเพณี
  3. ให้ความรู้ในเชิงภาษา
  4. หึความรู้ในเชิงประวัติศาสตร์
  5. ให้ความรู้ในเรื่องนิยายต่าง ๆ
  6. เป็นหนังสือที่ให้คติ อันเป็นคติที่มาของคติทั้งหลายในหนังสือรุ่นหลัง
  7. เป็นหนังสือให้ความบันเทิงในทางสนุกขบขัน
  8. เป็นหนังสือก่อให้เกิดอารมณ์ คือทำให้ผู้อ่านโกรธเกลียดหรือเป็นสุขเป็นต้น
  9. เป็นหนังสือก่อให้เกิดความคิดนึก และความนึกคิดนี้จะต้องเป็นความคิดในทางที่เป็นไปได้เท่านั้น  ในข้อนี้ก็เปรียบเหมือนการเปรียบเทียบ  ที่ผู้ศึกษาในวรรณคดี  ย่อมมีความรู้ดีว่าหมายถึงอะไร  ในทางเปรียบ  ในการสร้างมโนภาพ
  10. เป็นหนังสือที่อาจจะให้ผู้อ่านใช้ความรู้ของตนติหรือชม

 

หลักวรรณคดีอีกสำนวนหนึ่ง ๑๐ ประการ

  1. หลักการประพันธ์ดี
  2. เป็นที่มาของขนบธรรมเนียม
  3. เป็นประวัติศาสตร์
  4. เป็นคติ
  5. มีความบันเทิง
  6. รู้สึกโน้มน้าวในท้องเรื่อง
  7. ก่อให้เกิดความนึกคิด
  8. ก่อให้เกิดมโนวิจารณ์
  9. ให้ความรู้ในทางภาษา
  10. มีนิยายแทรก

หลักวรรณคดีทั้งสองนี้  ต่างกันโดยสำนวนโวหารเท่านั้น  เนื้อความคงเป็นอย่างเดียวกัน