อุปาทายรูป  ๒๔  อย่าง

  1. จกฺขุปสาท สิ่งที่ให้สำเร็จการเห็น
  2. โสตปสาท สิ่งที่ให้สำเร็จการฟัง
  3. ฆานปสาท สิ่งที่ให้สำเร็จการดม
  4. ชิวฺหาปสาท  สิ่งที่ให้สำเร็จการลิ้มรส
  5. กายปสาท    สิ่งที่ให้สำเร็จการรู้สึกผัสสะ
  6. รูปารมณ สิ่งอันเป็นวิสัยแห่งตา
  7. สทฺทารมณ เสียงอันเป็นวิสัยแห่งหู
  8. คนฺธารมณ กลิ่นอันเป็นวิสัยแห่งจมูก
  9. รสารมณ รสอันเป็นวิสัยแห่งลิ้น
  10. อิตฺถินฺทริย (อิตฺถีภาว)   ความเป็นหญิง
  11. ปุริสินฺทริย (ปุริสภาว)   ความเป็นชาย
  12. ชีวิตินฺทริย ความเป็นอยู่แห่งรูป  (หรือสิ่งที่รักษารูปให้เป็นอยู่)
  13. หทยวตฺถุ สิ่งที่ให้สำเร็จความคิด
  14. กายวิญฺญตฺติ กิริยาที่ไหวหายได้
  15. วจีวิญฺญตฺติ กิริยาที่ไหววาจา  (คือพูดได้)
  16. อากาสธาตุ สิ่งที่ขังอยู่ในช่องว่าง
  17. ลหุตารูป รูปที่มีความเบา  (สมเด็จพระมหาสมณเจ้า  ทรงอธิบายไว้ว่า ”รูปของคนยังเป็น  ไม่หนักดุจรูปของคนตายแล้ว”)
  18. มุทุตารูป รูปมีความอ่อนสละสลวย  (สมเด็จพระมหาสมณเจ้า  ทรงอธิบายว่า “รูปยังปกติมีข้อลำอาจคู้หรือเหยียดคล่องแคล่ว  ไม่แข็งกระด้างดุจรูปของคนเจ็บคนตาย”)
  19. กมฺมญฺญตารูป รูปมีความควรแก่การงาน  (คือความคล่องแคล่ว)
  20. อุจฺจยรูป รูปคือความรู้จักเติบโตขึ้น
  21. สนฺตติรูป รูปคือความสืบเนื่องกัน  (เช่นขนเก่าหลุดล่วงไป  ขนใหม่เกิดแทนกัน)
  22. ชรตารูป รูปคือความรู้จักทรุดโทรม
  23. อนิจฺจตารูป รูปคือความไม่ยั่งยืน
  24. กวฬิงฺกาหารรูป รูปคืออาหารคือคำข้าว