พระพุทธเจ้าตรัสแก่นางวิสาขาที่บุพพาราม ปราสาทของนางวิสาขาแห่งเมืองสาวัตถี ว่า วิสาขา ! อุโบสถมี ๓ อย่าง ๓ อย่างไร ? โคปาละกะอุโบสถ ๑ นิคัณฐะอุโบสถ ๑ อริยอุโบสถ ๑

โคปาละกะอุโบสถ

วิสาขา ! ก็ โคปาละกะอุโบสถ เป็นอย่างไร ? วิสาขา ! เปรียบเหมือนคนเลี้ยงโค เวลาเย็นมอบฝูงโคให้แก่เจ้าของแล้ว พิจารณาดังนี้ ว่า วันนี้โคเที่ยวไปในประเทศโน้นๆ ดื่มน้ำในประเทศโน้นๆ พรุ่งนี้โคจักเที่ยวไปในที่โน้นๆ จักดื่มน้ำในประเทศโน้นๆ แม้ฉันใด, วิสาขา ! ฉันนั้นเหมือนกัน คนบางคนในโลกนี้รักษาอุโบสถ พิจารณาดังนี้ ว่า วันนี้เราเคี้ยวของเคี้ยวชนิดนี้ๆ กินของกินชนิดนี้ๆ พรุ่งนี้เราจักเคี้ยวของเคี้ยวชนิดนี้ๆ เราจักกินของกินชนิดนี้ๆ เขามีใจประกอบด้วยความโลภอยากได้ของเขา ทำวันให้ล่วงไปด้วยความโลภนั้น. วิสาขา ! โคปาละกะอุโบสถ เป็นเช่นนี้แล. วิสาขา ! โคปาละกะอุโบสถที่บุคคลเข้าจำแล้วอย่างนี้แล ไม่มีผลมาก ไม่มีอานิสงส์มาก ไม่รุ่งเรืองมาก ไม่แผ่ไพศาลมาก. อ้างอิง ไตร. บาลีสยามรัฐ อํ. ๒๐ / ๒๐๑ / ๕๑๐.