——————

“แบบแจก”

หนึ่งในบรรดา “หลัก” ที่จะต้องท่องจำให้ได้ก็คือ “แบบแจก”

“แบบแจก” หมายถึง รูปสำเร็จชุดหนึ่งของคำนามที่ผ่านกระบวนการประกอบวิภัตติเรียบร้อยแล้ว

จุดประสงค์ของการท่องแบบแจกก็คือ เมื่อไปเห็นคำนามในข้อความจริง จะสามารถบอกได้ทันทีว่า คำนามคำนั้นเป็นวิภัตติอะไร เอกวจนะหรือพหุวจนะ ซึ่งจะช่วยให้สามารถแปลออกเป็นไทยได้ทันที

ถ้าเทียบกับภาษาอังกฤษ ก็เหมือนคำว่า he (เขา-ผู้ชาย) ถ้าเป็นประธานก็เป็น he ถ้าเป็นกรรม he เปลี่ยนรูปเป็น him ถ้าเป็นเจ้าของ he เปลี่ยนรูปเป็น his

หรือเหมือนการผันกริยาในภาษาอังกฤษ –

do did done
go went gone

เพียงแต่นี่เป็นการผันกริยา

แต่ “แบบแจก” เป็นการผันคำนาม

“แบบแจก” ก็คือกฎการเปลี่ยนรูปของคำนามเมื่อทำหน้าที่ต่างๆ นั่นเอง

ดูตัวอย่าง “แบบแจก” ข้างล่างนี้ –

………………….

อ การันต์ ในปุํลิงค์แจกอย่าง ปุริส [บุรุษ] ดังนี้ :-
—————————————————
………..เอกวจนํ…………………พหุวจนํ
ป. …ปุริโส………………….…ปุริสา
ทุ. …ปุริสํ………………………ปุริเส
ต. …ปุริเสน…………………….ปุริเสหิ ปุริเสภิ
จ. …ปุริสสฺส ปุริสาย ปุริสตฺถํ……ปุริสานํ
ปญฺ..ปุริสสฺมา ปุริสมฺหา ปุริสา….ปุริเสหิ ปุริเสภิ
ฉ. …ปุริสสฺส ปุริสานํ
ส. …ปุริสสฺมึ ปุริสมฺหิ…………….ปุริเส ปุริเสสุ
อา. ..ปุริส ………………………ปุริสา

………………….

นี่คือตัวอย่าง “แบบแจก”

เวลาท่อง ผมจะท่องว่า –

“อะ การันต์ ในปุงลิงค์แจกอย่าง ปุริสะ บุรุษ ดังนี้”
“ปุริโส ปุริสา”
“ปุริสัง ปุริเส”
“ปุริเสนะ ปุริเสหิ ปุริเสภิ”
……….
……….
“ปุริสะ ปุริสา”

นั่นคือตัดคำว่า …. เอกวจนํ พหุวจนํ ป. ทุ. ต. จ. …. ออกหมด

แต่ต้องกำหนดในใจได้ว่า –
“ปุริโส” เป็นเอกวจนะ
“ปุริสา” เป็นพหุวจนะ
“ปุริโส ปุริสา” เป็น ป. คือปฐมาวิภัตติ
“ปุริสํ ปุริเส” เป็น ทุ. คือทุติยาวิภัตติ
………..
………..
“ปุริส” เป็น อา. (คือ อาลปนะ คำทัก)

อย่างนี้เป็นต้น

“แบบแจก” ที่เป็นแบบหลักมี ๑๓ แบบ คือ
ปุงลิงค์ ๕ แบบ
อิตถีลิงค์ ๕ แบบ
นปุงสกลิงค์ ๓ แบบ

และที่เป็นแบบย่อยหรือแบบพิเศษยังมีอีกหลายแบบ

หมายเหตุ :

ญาติมิตรที่ตามอ่านมาถึงตอนนี้อาจรู้สึกว่า ช่างยุ่งยากมากมายเสียจริงๆ

ขอเรียนว่า อย่ากังวลเช่นนั้น ที่พูดมาทั้งหมดไม่ได้ประสงค์จะให้จำหรือให้เข้าใจในเนื้อของ “หลัก”

เพียงแต่เพื่อให้รู้ความหมายของถ้อยคำนั้นๆ ว่าหมายถึงอะไรเท่านั้น

อย่างคำที่กำลังพูดถึง คือ “แบบแจก” ถ้าใครพูดขึ้นมาว่า “แบบแจก” แล้วท่านเข้าใจได้ว่า อ๋อ คือแบบนี้เอง – เท่านี้ก็นับว่า-พูดไทยแต่เข้าใจบาลี ตรงตามความมุ่งหมายแล้ว

นอกเหนือไปจากนี้ วางไว้เฉยๆ ก่อน

นาวาเอก ทองย้อย แสงสินชัย
๘ กรกฎาคม ๒๕๖๒
๑๐:๓๗