SERICHON  SERIDHAMMA

www.dhamma.serichon.us

Category: ทองย้อย แสงสินชัย

รวมบทความของ นาวาเอกทองย้อย แสงสินชัย

กิเลส  ภาษาไทยอ่านว่า กิ-เหฺลด บาลีอ่านว่า กิ-เล-สะ

กิเลส ภาษาไทยอ่านว่า กิ-เหฺลด บาลีอ่านว่า กิ-เล-สะ

ทองย้อย แสงสินชัย กิเลส ภาษาไทยอ่านว่า กิ-เหฺลด บาลีอ่านว่า กิ-เล-สะ “กิเลส” รากศัพท์มาจาก กิลิสฺ (ธาตุ = เดือดร้อน, เศร้าหมอง, เบียดเบียน) + อ ปัจจัย, แปลง อิ ที่ -ลิ-เป็น เอ : กิลิส > กิเลส + อ = กิเลส สูตรหาความหมายของศัพท์ ท่านว่า : ...
ปาพจน์  คำสำคัญที่สุด แต่ชาวพุทธแทบไม่รู้จัก  อ่านว่า ปา-พด

ปาพจน์ คำสำคัญที่สุด แต่ชาวพุทธแทบไม่รู้จัก อ่านว่า ปา-พด

ทองย้อย แสงสินชัย ปาพจน์ คำสำคัญที่สุด แต่ชาวพุทธแทบไม่รู้จัก อ่านว่า ปา-พด “ปาพจน์” บาลีเป็น “ปาวจน” อ่านว่า ปา-วะ-จะ-นะ คำเดิมมาจาก ป + วจน (๑) “ป” อ่านว่า ปะ ตัดคำมาจาก “ปธาน” (ปะ-ทา-นะ) หมายถึง เป็นใหญ่, เป็นหัวหน้า, สำคัญ, เป็นหลัก, ...
มหาบัณฑิต  อ่านว่า มะ-หา-บัน-ดิด  แยกศัพท์เป็น มหา + บัณฑิต

มหาบัณฑิต อ่านว่า มะ-หา-บัน-ดิด แยกศัพท์เป็น มหา + บัณฑิต

ทองย้อย แสงสินชัย มหาบัณฑิต อ่านว่า มะ-หา-บัน-ดิด แยกศัพท์เป็น มหา + บัณฑิต (๑) “มหา” (มะ-หา) รูปคำเดิมในบาลีเป็น “มหนฺต” (มะ-หัน-ตะ) รากศัพท์มาจาก มหฺ (ธาตุ = เจริญ) + อนฺต ปัจจัย : มหฺ + อนฺต = มหนฺต แปลตามศัพท์ว่า “สิ่งที่ขยายตัว” มี ...
ชีวิต  ภาษาไทยอ่านว่า ชี-วิด บาลีอ่านว่า ชี-วิ-ตะ

ชีวิต ภาษาไทยอ่านว่า ชี-วิด บาลีอ่านว่า ชี-วิ-ตะ

ทองย้อย แสงสินชัย ชีวิต ภาษาไทยอ่านว่า ชี-วิด บาลีอ่านว่า ชี-วิ-ตะ “ชีวิต” รากศัพท์มาจาก ชีวฺ (ธาตุ = เป็นอยู่) + ต ปัจจัย, ลง อิ อาคมหน้าปัจจัยท้ายธาตุ (ชีวฺ + อิ + ต) : ชีวฺ + อิ + ต = ชีวิต แปลตามศัพท์ว่า “สิ่งเป็นเหตุให้เป็นอยู่ได้” “ ...
นรสีห์  อ่านว่า นอ-ระ-สี  แยกศัพท์เป็น นร + สีห์

นรสีห์ อ่านว่า นอ-ระ-สี แยกศัพท์เป็น นร + สีห์

ทองย้อย แสงสินชัย นรสีห์ อ่านว่า นอ-ระ-สี แยกศัพท์เป็น นร + สีห์ (๑) “นร” บาลีอ่านว่า นะ-ระ รากศัพท์มาจาก - (1) นี (ธาตุ = นำไป) + อร ปัจจัย, “ลบสระหน้า” คือลบ อี ที่ นี (นี > น) : นี > น + อร = นร แปลตามศัพท์ว่า (1) “ผู้นำไป” (2) ...
สัญลักษณ์  ไม่ใช่ สัญญาลักษณ์  อ่านว่า สัน-ยะ-ลัก  แยกศัพท์เป็น สัญ + ลักษณ์

สัญลักษณ์ ไม่ใช่ สัญญาลักษณ์ อ่านว่า สัน-ยะ-ลัก แยกศัพท์เป็น สัญ + ลักษณ์

ทองย้อย แสงสินชัย สัญลักษณ์ ไม่ใช่ สัญญาลักษณ์ อ่านว่า สัน-ยะ-ลัก แยกศัพท์เป็น สัญ + ลักษณ์ (๑) “สัญ” บาลีเป็น “สญฺญา” (สัน-ยา) รากศัพท์มาจาก สํ (คำอุปสรรค = พร้อมกัน) + ญา (ธาตุ = รู้) แปลงนิคหิตที่ สํ เป็น ญฺ (สํ > สญฺ) + กฺวิ ปัจจัย, ...
อุปาทาน – อุปทาน  ถ้ารู้จักคิด ก็จะรู้ว่าผิดตรงไหน

อุปาทาน – อุปทาน ถ้ารู้จักคิด ก็จะรู้ว่าผิดตรงไหน

ทองย้อย แสงสินชัย อุปาทาน - อุปทาน ถ้ารู้จักคิด ก็จะรู้ว่าผิดตรงไหน (๑) “อุปาทาน” ภาษาไทยอ่านว่า อุ-ปา-ทาน หรือ อุบ-ปา-ทาน บาลีอ่านว่า อุ-ปา-ทา-นะ รากศัพท์มาจาก อุป (คำอุปสรรค = เข้าไป, ใกล้) + อา (คำอุปสรรค = กลับความ) + ทา (ธาตุ = ให้) + ยุ ปัจ ...
โรงพยาบาล  ไม่ใช่โรงฆ่าสัตว์  บาลีว่าอย่างไร

โรงพยาบาล ไม่ใช่โรงฆ่าสัตว์ บาลีว่าอย่างไร

ทองย้อย แสงสินชัย โรงพยาบาล ไม่ใช่โรงฆ่าสัตว์ บาลีว่าอย่างไร คำในภาษาบาลีที่มีความหมายเท่ากับ “โรงพยาบาล” (hospital) เท่าที่พบมี 3 คำ (อาจมีมากกว่านี้) คือ - (๑) อาโรคฺยสาลา (ārogyasālā) อ่านว่า อา-โรก-คยะ-สา-ลา (๒) คิลานสาลา (gilānasālā) อ ...
วิศวกร  อ่านว่า วิด-สะ-วะ-กอน  แยกศัพท์เป็น วิศว + กร

วิศวกร อ่านว่า วิด-สะ-วะ-กอน แยกศัพท์เป็น วิศว + กร

ทองย้อย แสงสินชัย วิศวกร อ่านว่า วิด-สะ-วะ-กอน แยกศัพท์เป็น วิศว + กร (๑) “วิศว” อ่านว่า วิด-สะ-วะ พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.2554 บอกว่า “วิศว” เป็นคำสันสกฤต ตรงกับคำบาลีว่า “วิสฺส” (วิด-สะ) หนังสือ ศัพท์วิเคราะห์ ของ พระมหาโพธิวงศาจา ...
สถาปนิก  อ่านว่า สะ-ถา-ปะ-นิก  “สถาปนิก” ประกอบรูปคำจาก สถาปน + อิก ปัจจัย

สถาปนิก อ่านว่า สะ-ถา-ปะ-นิก “สถาปนิก” ประกอบรูปคำจาก สถาปน + อิก ปัจจัย

ทองย้อย แสงสินชัย สถาปนิก อ่านว่า สะ-ถา-ปะ-นิก “สถาปนิก” ประกอบรูปคำจาก สถาปน + อิก ปัจจัย (๑) “สถาปน” (สะ-ถา-ปะ-นะ) บาลีเป็น “ฐาปน” (ถา-ปะ-นะ) รากศัพท์มาจาก ฐา (ธาตุ = วาง, ตั้ง, ยืน) แปลง ฐา เป็น ฐปฺ + ยุ ปัจจัย, แปลง ยุ เป็น อน (อะ-นะ), ทีฆ ...
ศุภยาตรา  อ่านว่า สุบ-พะ-ยาด-ตฺรา  แยกศัพท์เป็น ศุภ + ยาตรา

ศุภยาตรา อ่านว่า สุบ-พะ-ยาด-ตฺรา แยกศัพท์เป็น ศุภ + ยาตรา

ทองย้อย แสงสินชัย ศุภยาตรา อ่านว่า สุบ-พะ-ยาด-ตฺรา แยกศัพท์เป็น ศุภ + ยาตรา (๑) “ศุภ” บาลีเป็น “สุภ” (สุ- ส เสือ) อ่านว่า สุ-พะ รากศัพท์มาจาก - (1) สุ (คำอุปสรรค = ดี,งาม) + ภา (ธาตุ = รุ่งเรือง) + กฺวิ ปัจจัย, ลบ กฺวิ, ลบสระที่สุดธาตุ ...
มืดมนอนธการ  ไม่ใช่ “มืดมนอนธกาล”  อ่านว่า มืด-มน-อน-ทะ-กาน

มืดมนอนธการ ไม่ใช่ “มืดมนอนธกาล” อ่านว่า มืด-มน-อน-ทะ-กาน

ทองย้อย แสงสินชัย มืดมนอนธการ ไม่ใช่ “มืดมนอนธกาล” อ่านว่า มืด-มน-อน-ทะ-กาน แยกศัพท์เป็น มืดมน + อนธการ (๑) “มืดมน” “มืด” เป็นคำไทยธรรมดา “มน” เป็นคำเสริม พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.2554 บอกไว้ว่า - “มืดมน : (คำวิเศษณ์) มืดมัว, ม ...

HOME

Powered By : VeeZa