SERICHON  SERIDHAMMA

www.dhamma.serichon.us

Category: ทองย้อย แสงสินชัย

รวมบทความของ นาวาเอกทองย้อย แสงสินชัย

มโนทัศน์  อย่าตัดเหลือแค่ มโน..  อ่านว่า มะ-โน-ทัด  แยกศัพท์เป็น มโน + ทัศน์

มโนทัศน์ อย่าตัดเหลือแค่ มโน.. อ่านว่า มะ-โน-ทัด แยกศัพท์เป็น มโน + ทัศน์

ทองย้อย แสงสินชัย มโนทัศน์ อย่าตัดเหลือแค่ มโน.. อ่านว่า มะ-โน-ทัด แยกศัพท์เป็น มโน + ทัศน์ (๑) “มโน” รูปคำเดิมในบาลีเป็น “มน” (มะ-นะ) รากศัพท์มาจาก - (1) มน (ธาตุ = รู้) + อ ปัจจัย : มน + อ = มน แปลตามศัพท์ว่า “ตัวรู้” (2) มา (ธาตุ ...
คำบาลีที่เว้นวรรคผิด – ชินะ ปัญชะระ ปะริต ตังมัง รักขะตุ สัพพทา

คำบาลีที่เว้นวรรคผิด – ชินะ ปัญชะระ ปะริต ตังมัง รักขะตุ สัพพทา

ทองย้อย แสงสินชัย คำบาลีที่เว้นวรรคผิด ผู้เขียนบาลีวันละคำได้เห็นเอกสารฉบับหนึ่งเขียนคำบาลีเว้นวรรคผิด 2 แห่ง (ดูภาพประกอบ) คือ - ๑ ชินะ ปัญชะระ ปะริต ตังมัง รักขะตุ สัพพทา ๒ พระครูวิจิตร ธรรมโชติ อธิบาย : ข้อ ๑ ชินะ ปัญชะระ ปะริต ตังมั ...
หู  ควรมีไว้แก้ปัญหา – บาลีว่าอย่างไร

หู ควรมีไว้แก้ปัญหา – บาลีว่าอย่างไร

ทองย้อย แสงสินชัย หู ควรมีไว้แก้ปัญหา - บาลีว่าอย่างไร คำว่า “หู” ที่หมายถึงอวัยวะในร่างกาย มีคำบาลีที่ใช้หลายคำ แต่ที่ใช้เป็นสามัญมี 2 คำ คือ “โสต” และ “กณฺณ” (๑) “โสต” บาลีอ่านว่า โส-ตะ รากศัพท์มาจาก สุ (ธาตุ = ฟัง, ได้ยิน) + ต ปัจจัย, แ ...
ศาลาอเนกประสงค์  สมควรแก่เวลาที่จะเลิกเขียนผิด  อ่านว่า สา-ลา-อะ-เหฺนก-ปฺระ-สง  แยกคำเป็น ศาลา + อเนก + ประสงค์

ศาลาอเนกประสงค์ สมควรแก่เวลาที่จะเลิกเขียนผิด อ่านว่า สา-ลา-อะ-เหฺนก-ปฺระ-สง แยกคำเป็น ศาลา + อเนก + ประสงค์

ทองย้อย แสงสินชัย  ศาลาอเนกประสงค์ สมควรแก่เวลาที่จะเลิกเขียนผิด อ่านว่า สา-ลา-อะ-เหฺนก-ปฺระ-สง แยกคำเป็น ศาลา + อเนก + ประสงค์ (๑) “ศาลา” เป็นรูปคำสันสกฤต ตรงกับบาลีว่า “สาลา” รากศัพท์มาจาก สลฺ (ธาตุ = ไป) + ณ ปัจจัย, ลบ ณ, “ทีฆะต้นธาตุ” ค ...
เทศนาบัติ  อ่านว่า เท-สะ-นา-บัด  ประกอบด้วย เทศนา + อาบัติ

เทศนาบัติ อ่านว่า เท-สะ-นา-บัด ประกอบด้วย เทศนา + อาบัติ

ทองย้อย แสงสินชัย  เทศนาบัติ อ่านว่า เท-สะ-นา-บัด ประกอบด้วย เทศนา + อาบัติ (๑) “เทศนา” บาลีเป็น “เทสนา” (เท-สะ-นา) รากศัพท์มาจาก ทิสฺ (ธาตุ = แสดง, ชี้แจง) + ยุ ปัจจัย, แปลง ยุ เป็น อน (อะ-นะ), แผลง อิ ที่ ทิ-(สฺ) เป็น เอ (ทิสฺ > เทส) + อา ...
วัณโรค  อ่านว่า วัน-นะ-โรก  แยกศัพท์เป็น วัณ + โรค

วัณโรค อ่านว่า วัน-นะ-โรก แยกศัพท์เป็น วัณ + โรค

ทองย้อย แสงสินชัย วัณโรค อ่านว่า วัน-นะ-โรก แยกศัพท์เป็น วัณ + โรค (๑) “วัณ” บาลีเป็น “วณ” (วะ-นะ) รากศัพท์มาจาก วณฺ (ธาตุ = ทำลายอวัยวะ) + อ ปัจจัย : วณฺ + อ = วณ แปลตามศัพท์ว่า “ผู้ทำลายร่างกาย” “วณ” (ปุงลิงค์ และนปุงสกลิงค์) หนังส ...
สรงสนาน บาลีว่าอย่างไร  อ่านว่า สง-สะ-หฺนาน

สรงสนาน บาลีว่าอย่างไร อ่านว่า สง-สะ-หฺนาน

ทองย้อย แสงสินชัย สรงสนาน บาลีว่าอย่างไร อ่านว่า สง-สะ-หฺนาน คำว่า “สรง” พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.2542 บอกไว้ว่า - “สรง : (คำกริยา) อาบนํ้า (ใช้แก่บรรพชิตและเจ้านาย). (ข.).” ต่อมา พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.2554 ปรับแก้คำนิยามให ...
อาบน้ำ  อีกคำหนึ่งที่น่าจับบวช  “อาบน้ำ” เป็นคำไทย คำว่า “อาบ” ชวนให้นึกคำบาลีว่า “อาป”

อาบน้ำ อีกคำหนึ่งที่น่าจับบวช “อาบน้ำ” เป็นคำไทย คำว่า “อาบ” ชวนให้นึกคำบาลีว่า “อาป”

ทองย้อย แสงสินชัย อาบน้ำ อีกคำหนึ่งที่น่าจับบวช “อาบน้ำ” เป็นคำไทย คำว่า “อาบ” ชวนให้นึกคำบาลีว่า “อาป” “อาป” อ่านว่า อา-ปะ รากศัพท์มาจาก - (๑) อาปฺ (ธาตุ = เอิบอาบ, ซึมซาบ; เจริญ) + อ ปัจจัย : อาปฺ + อ = อาป แปลตามศัพท์ว่า (1) “สิ่งที่เอิบ ...
สหนันที สหโสกี  เขาฮาก็ฮาด้วย เขาโฮก็โฮด้วย  อ่านว่า สะ-หะ-นัน-ที สะ-หะ-โส-กี

สหนันที สหโสกี เขาฮาก็ฮาด้วย เขาโฮก็โฮด้วย อ่านว่า สะ-หะ-นัน-ที สะ-หะ-โส-กี

ทองย้อย แสงสินชัย สหนันที สหโสกี เขาฮาก็ฮาด้วย เขาโฮก็โฮด้วย อ่านว่า สะ-หะ-นัน-ที สะ-หะ-โส-กี ประกอบด้วย สห + นันที สห + โสกี (๑) “สห” (สะ-หะ) เป็นคำบุรพบทและอุปสรรค แปลว่า พร้อม, กับ, พร้อมด้วย พจนานุกรมบาลี-อังกฤษ แปล “สห” ว่า conjunc ...
ดอกไม้จันทน์  ไม่ใช่ดอกไม้?  อ่านว่า ดอก-ไม้-จัน  ประกอบด้วย ดอกไม้ + จันทน์

ดอกไม้จันทน์ ไม่ใช่ดอกไม้? อ่านว่า ดอก-ไม้-จัน ประกอบด้วย ดอกไม้ + จันทน์

ทองย้อย แสงสินชัย ดอกไม้จันทน์ ไม่ใช่ดอกไม้? อ่านว่า ดอก-ไม้-จัน ประกอบด้วย ดอกไม้ + จันทน์ “ดอกไม้” เป็นคำไทย “จันทน์” เป็นคำบาลี (๑) “ดอกไม้” เป็นคำไทย พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.2554 บอกไว้ว่า - (1) ดอกไม้ ๑ : (คำนาม) ฟันของเด็กที่แรกขึ้น. (2) ...
พิชัยสงคราม  อ่านว่า พิ-ไช-สง-คฺราม  แยกศัพท์เป็น พิชัย + สงคราม

พิชัยสงคราม อ่านว่า พิ-ไช-สง-คฺราม แยกศัพท์เป็น พิชัย + สงคราม

ทองย้อย แสงสินชัย  พิชัยสงคราม อ่านว่า พิ-ไช-สง-คฺราม แยกศัพท์เป็น พิชัย + สงคราม (๑) “พิชัย” บาลีเป็น “วิชย” (วิ-ชะ-ยะ) รากศัพท์มาจาก วิ (คำอุปสรรค = วิเศษ, พิเศษ, แจ้ง, ต่าง) + ชิ (ธาตุ = ชนะ) + อ ปัจจัย, แผลง อิ ที่ ชิ เป็น เอ แล้วแปลง เอ เ ...
เสถียรภาพ  ทำไมจึงไม่เสถียร  อ่านว่า สะ-เถียน-ระ-พาบ  (ตาม พจน.54)  ประกอบด้วย เสถียร + ภาพ

เสถียรภาพ ทำไมจึงไม่เสถียร อ่านว่า สะ-เถียน-ระ-พาบ  (ตาม พจน.54) ประกอบด้วย เสถียร + ภาพ

ทองย้อย แสงสินชัย เสถียรภาพ ทำไมจึงไม่เสถียร อ่านว่า สะ-เถียน-ระ-พาบ  (ตาม พจน.54) ประกอบด้วย เสถียร + ภาพ (๑) “เสถียร” บาลีเป็น “ถิร” (ถิ-ระ) รากศัพท์มาจาก ฐา (ธาตุ = ยืน, ตั้งอยู่) + อิร ปัจจัย, ลบ อา ที่ ฐา (ฐา > ฐ), แปลง ฐ เป็น ถ ...

HOME

Powered By : VeeZa