SERICHON  SERIDHAMMA

www.dhamma.serichon.us

Category: ปกิณกะ

รวมเรื่องราวทั่วไปไม่มีหมวดหมู่

กาวยประภา  “บทกวีแห่งแสงสว่าง”  อ่านตามที่ตาเห็นว่า กา-วะ-ยะ-ปฺระ-พา

กาวยประภา “บทกวีแห่งแสงสว่าง” อ่านตามที่ตาเห็นว่า กา-วะ-ยะ-ปฺระ-พา

ทองย้อย แสงสินชัย  กาวยประภา “บทกวีแห่งแสงสว่าง” อ่านตามที่ตาเห็นว่า กา-วะ-ยะ-ปฺระ-พา อ่านตามหลักภาษาว่า กาว-ยะ-ปฺระ-พา หรือ กาว-เวียะ-ปฺระ-พา ประกอบด้วยคำว่า กาวย + ประภา (๑) “กาวย” ตรงกับคำบาลีว่า “กาพฺย” (กาบ-เพียะ) รากศัพท์มาจาก กวิ (ก ...
อนฺตคุณํ = ไส้น้อย  ลำดับ 17 ในอาการสามสิบสอง  อ่านว่า อัน-ตะ-คุ-นัง  ประกอบด้วย อนฺต + คุณํ

อนฺตคุณํ = ไส้น้อย ลำดับ 17 ในอาการสามสิบสอง อ่านว่า อัน-ตะ-คุ-นัง ประกอบด้วย อนฺต + คุณํ

ทองย้อย แสงสินชัย  อนฺตคุณํ = ไส้น้อย ลำดับ 17 ในอาการสามสิบสอง อ่านว่า อัน-ตะ-คุ-นัง ประกอบด้วย อนฺต + คุณํ (๑) “อนฺต” (อัน-ตะ) รากศัพท์มาจาก อติ (ธาตุ = ผูก, มัด, พัน) + อ ปัจจัย, ซ้อน นฺ ในตัวธาตุเอง (อติ > อนฺติ), ใช้สูตร “ลบสระหน้า” คื ...
อนฺตํ = ไส้ใหญ่   ลำดับ 16 ในอาการสามสิบสอง   อ่านว่า อัน-ตัง 

อนฺตํ = ไส้ใหญ่  ลำดับ 16 ในอาการสามสิบสอง  อ่านว่า อัน-ตัง 

ทองย้อย แสงสินชัย อนฺตํ = ไส้ใหญ่  ลำดับ 16 ในอาการสามสิบสอง  อ่านว่า อัน-ตัง  “อนฺตํ” รูปคำเดิมเป็น “อนฺต” (อัน-ตะ) รากศัพท์มาจาก อติ (ธาตุ = ผูก, มัด, พัน) + อ ปัจจัย, ซ้อน นฺ ในตัวธาตุเอง (อติ > อนฺติ), ใช้สูตร “ลบสระหน้า” คือ อติ + อ, ติ ที่ อติ เป็นสระหน้า “ลบ ...
ปปฺผาสํ = ปอด  ลำดับ 15 ในอาการสามสิบสอง  อ่านว่า ปับ-ผา-สัง

ปปฺผาสํ = ปอด ลำดับ 15 ในอาการสามสิบสอง อ่านว่า ปับ-ผา-สัง

ทองย้อย แสงสินชัย ปปฺผาสํ = ปอด ลำดับ 15 ในอาการสามสิบสอง อ่านว่า ปับ-ผา-สัง “ปปฺผาสํ” รูปคำเดิมเป็น “ปปฺผาส” (ปับ-ผา-สะ) รากศัพท์มาจาก ป (คำอุปสรรค = ทั่วไป, ข้างหน้า, ก่อน, ออก) + ผสฺ (ธาตุ = กระทบ, สัมผัส) (นัยหนึ่งว่า ผุสฺ ธาตุ = กระทบ, ส ...
ปิหกํ = ม้าม (เคยแปลกันว่า ไต)  ลำดับ 14 ในอาการสามสิบสอง  อ่านว่า ปิ-หะ-กัง

ปิหกํ = ม้าม (เคยแปลกันว่า ไต) ลำดับ 14 ในอาการสามสิบสอง อ่านว่า ปิ-หะ-กัง

ทองย้อย แสงสินชัย  ปิหกํ = ม้าม (เคยแปลกันว่า ไต) ลำดับ 14 ในอาการสามสิบสอง อ่านว่า ปิ-หะ-กัง “ปิหกํ” รูปคำเดิมเป็น “ปิหก” (ปิ-หะ-กะ) รากศัพท์มาจาก ปิหฺ (ธาตุ = ปรารถนา; ไป, ถึง, บรรลุ) + อ ปัจจัย + ก สกรรถ (กะ สะ-กัด) : ปิหฺ + อ = ปิห + ก ...
ทิวาราตรี  อ่านว่า ทิ-วา-รา-ตฺรี  ประกอบด้วยคำว่า ทิวา + ราตรี

ทิวาราตรี อ่านว่า ทิ-วา-รา-ตฺรี ประกอบด้วยคำว่า ทิวา + ราตรี

ทองย้อย แสงสินชัย  ทิวาราตรี อ่านว่า ทิ-วา-รา-ตฺรี ประกอบด้วยคำว่า ทิวา + ราตรี (๑) “ทิวา” อ่านว่า ทิ-วา รากศัพท์มาจาก - (1) ที (ธาตุ = สิ้นไป) + ว ปัจจัย, รัสสะ อี ที่ ที เป็น อิ (ที > ทิ) + อา ปัจจัยเครื่องหมายอิตถีลิงค์ : ที + ว = ...
ขัยวัย  รู้จักหรือไม่รู้จัก มันก็พรากเอาไป  อ่านว่า ไข-ไว  ประกอบด้วยคำว่า ขัย + วัย

ขัยวัย รู้จักหรือไม่รู้จัก มันก็พรากเอาไป อ่านว่า ไข-ไว ประกอบด้วยคำว่า ขัย + วัย

ทองย้อย แสงสินชัย ขัยวัย รู้จักหรือไม่รู้จัก มันก็พรากเอาไป อ่านว่า ไข-ไว ประกอบด้วยคำว่า ขัย + วัย (๑) “ขัย” บาลีเป็น “ขย” (ขะ-ยะ) รากศัพท์มาจาก ขี (ธาตุ = เสื่อม, สิ้น) + ณ ปัจจัย, ลบ ณ, แผลง อี ที่ ขี เป็น เอ แล้วแปลง เอ เป็น อย (ขี ...
สายสิญจน์ [2]  อ่านว่า สาย-สิน  ประกอบด้วยคำว่า สาย + สิญจน์

สายสิญจน์ [2] อ่านว่า สาย-สิน ประกอบด้วยคำว่า สาย + สิญจน์

ทองย้อย แสงสินชัย  สายสิญจน์ อ่านว่า สาย-สิน ประกอบด้วยคำว่า สาย + สิญจน์ (๑) “สาย” เป็นคำไทย ตามความหมายในที่นี้ พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.2554 บอกไว้ว่า - “สาย ๒ : (คำนาม) สิ่งที่มีลักษณะเป็นเส้นเป็นแนวยาว เช่น สายสร้อย สายไฟฟ้า สา ...
กิโลมกํ = พังผืด   ลำดับ 13 ในอาการสามสิบสอง   อ่านว่า กิ-โล-มะ-กัง 

กิโลมกํ = พังผืด  ลำดับ 13 ในอาการสามสิบสอง  อ่านว่า กิ-โล-มะ-กัง 

ทองย้อย แสงสินชัย กิโลมกํ = พังผืด  ลำดับ 13 ในอาการสามสิบสอง  อ่านว่า กิ-โล-มะ-กัง  “กิโลมกํ” รูปคำเดิมเป็น “กิโลมก” (กิ-โล-มะ-กะ) รากศัพท์มาจาก กิโลม + ก สกรรถ (กะ สะ-กัด) “กิโลม” รากศัพท์มาอย่างไร ยังไม่พบคำอธิบายในตำรา แต่ในคัมภีร์ชาดกและอรรถกถา (มังสชาดก จตุกน ...
ถึงฆาต  คำไทยผสมบาลี  อ่านว่า ถึง-คาด  ประกอบด้วยคำว่า ถึง + ฆาต 

ถึงฆาต คำไทยผสมบาลี อ่านว่า ถึง-คาด ประกอบด้วยคำว่า ถึง + ฆาต 

ทองย้อย แสงสินชัย ถึงฆาต คำไทยผสมบาลี อ่านว่า ถึง-คาด ประกอบด้วยคำว่า ถึง + ฆาต  (๑) “ถึง”  เป็นคำไทย พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.2554 บอกไว้ว่า - “ถึง ๑ : (คำกริยา) บรรลุจุดหมาย เช่น เมื่อไรจะถึง ไปถึงบ้าน; รับนับถือ, ยึดถือ, เช่น ถึงพระพุทธเจ้า พระธรรม ...
ยกนํ = ตับ  ลำดับ 12 ในอาการสามสิบสอง  อ่านว่า ยะ-กะ-นัง

ยกนํ = ตับ ลำดับ 12 ในอาการสามสิบสอง อ่านว่า ยะ-กะ-นัง

ทองย้อย แสงสินชัย  ยกนํ = ตับ ลำดับ 12 ในอาการสามสิบสอง อ่านว่า ยะ-กะ-นัง “ยกนํ” รูปคำเดิมเป็น “ยกน” (ยะ-กะ-นะ) รากศัพท์ (คัมภีร์โถมนิธิ, คัมภีร์โกตฺถุภ ฉบับพม่า อ้างมาจากคัมภีร์สันสกฤต) มาจาก ย (แทนศัพท์ “สํยม” = ระวัง สำรวม) + กรฺ (ธาตุ = ท ...
หทยํ = หัวใจ  ลำดับ 11 ในอาการสามสิบสอง  อ่านว่า หะ-ทะ-ยัง

หทยํ = หัวใจ ลำดับ 11 ในอาการสามสิบสอง อ่านว่า หะ-ทะ-ยัง

ทองย้อย แสงสินชัย  หทยํ = หัวใจ ลำดับ 11 ในอาการสามสิบสอง อ่านว่า หะ-ทะ-ยัง “หทยํ” รูปคำเดิมเป็นเป็น “หทย” (หะ-ทะ-ยะ) รากศัพท์มาจาก หรฺ (ธาตุ = นำไป) + ย ปัจจัย, แปลง ร ที่ (ห)-รฺ เป็น ท (หรฺ > หท) : หรฺ + ย = หรย > หทย แปลตามศัพท์ว่า (1 ...

HOME

Powered By : VeeZa