Category: ปกิณกะ

รวมเรื่องราวทั่วไปไม่มีหมวดหมู่

ว่าด้วยคนเราเกิดมามิใช่เพื่อทุกข์ จริงหรือไม่?

ว่าด้วยคนเราเกิดมามิใช่เพื่อทุกข์ จริงหรือไม่?

บทความ, ปกิณกะ
0
31
ถ้าแสดงความทุกข์ในลักษณะนี้ ก็หมายถึงความทุกข์ที่เป็นเวทนา คือการเสวยอารมณ์ที่เป็นทุกข์  // ตามความเป็นจริง คำว่า "ทุกข์" ที่เป็นความหมายในทางพุทธศาสนา แบ่งออกเป็น ๒ ลักษณะใหญ่ ๆ คือ ๑. ทุกข์ ที่เป็นตัวเวทนาเจตสิกซึ่งเกิดขึ้นเสวยอารมณ์ พร้อมกับทุกขสหกายวิญญาณจิต, และที่เกิดขึ้นพร้อมกั ...
ค่านิยม  อ่านตรงตัวว่า ค่า-นิ-ยม  แยกศัพท์เป็น ค่า + นิยม

ค่านิยม อ่านตรงตัวว่า ค่า-นิ-ยม แยกศัพท์เป็น ค่า + นิยม

ทองย้อย แสงสินชัย ค่านิยม อ่านตรงตัวว่า ค่า-นิ-ยม แยกศัพท์เป็น ค่า + นิยม (๑) “ค่า” เป็นคำไทย พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.2554 บอกไว้ว่า - “ค่า : (คำนาม) มูลค่าหรือราคาของสิ่งใด ๆ ทั้งที่เป็นรูปธรรมและนามธรรม ที่มีประโยชน์ในทางใช้ ...
บีฑา  แปลว่าเบียดเบียน  อ่านว่า บี-ทา

บีฑา แปลว่าเบียดเบียน อ่านว่า บี-ทา

ทองย้อย แสงสินชัย บีฑา แปลว่าเบียดเบียน อ่านว่า บี-ทา พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.2554 บอกไว้ว่า - “บีฑา : (คำแบบ: คำที่ใช้เฉพาะในหนังสือ ไม่ใช่คำพูดทั่วไป) (คำกริยา) เบียดเบียน, บีบคั้น, รบกวน, เจ็บปวด. (ส. ปีฑา).” พจนานุกรมฯ บอกว่ ...
ความหิว  เป็นบรมโรค  บาลีว่าอย่างไร

ความหิว เป็นบรมโรค บาลีว่าอย่างไร

ทองย้อย แสงสินชัย ความหิว เป็นบรมโรค บาลีว่าอย่างไร คำว่า “ความหิว” คำบาลีที่นักเรียนบาลีคุ้นกันดีคือ “ชิคจฺฉา” อ่านว่า ชิ-คัด-ฉา รากศัพท์มาจาก ฆสฺ (ธาตุ = กิน) + ฉ ปัจจัย, แปลง ฆ ที่ ฆ-(สฺ) เป็น ชิ (ฆสฺ > ชิสฺ), แปลง สฺ ที่สุดธาต เป็น จ ( ...
อินเดีย  มีอะไรดีๆ มากกว่าที่ตาเห็น  อ่านตรงตัวว่า อิน-เดีย

อินเดีย มีอะไรดีๆ มากกว่าที่ตาเห็น อ่านตรงตัวว่า อิน-เดีย

ทองย้อย แสงสินชัย อินเดีย มีอะไรดีๆ มากกว่าที่ตาเห็น อ่านตรงตัวว่า อิน-เดีย ชื่อนี้ถ้าเขียนเป็นอักษรโรมัน (ซึ่งคนไทยมักเรียกกันผิดๆ ว่า “ภาษาอังกฤษ”) ก็สะกดเป็น India India ถอดเป็นคำบาลีได้ว่า “อินทิย” อ่านว่า อิน-ทิ-ยะ ประกอบด้วย อินฺท + อิย ปัจจัย ...
ครุฑ  อ่านว่า คฺรุด  “ครุฑ” บาลีเป็น “ครุฬ” (คะ-รุ-ละ)

ครุฑ อ่านว่า คฺรุด “ครุฑ” บาลีเป็น “ครุฬ” (คะ-รุ-ละ)

ทองย้อย แสงสินชัย ครุฑ อ่านว่า คฺรุด “ครุฑ” บาลีเป็น “ครุฬ” (คะ-รุ-ละ) รากศัพท์มาจาก - (1) คร (งู, นาค) + หนฺ (ธาตุ = เบียดเบียน) + ณ ปัจจัย, ลบ ณ, แปลง ร ที่ (ค)-ร เป็น รุ (คร > ครุ), แปลง หนฺ เป็น ฬ : คร + หนฺ = ครหนฺ + ณ = ครหนณ > ...
ปรัชญาแดนพุทธภูมิ : คงคาสายน้ำแห่งพิธีกรรม

ปรัชญาแดนพุทธภูมิ : คงคาสายน้ำแห่งพิธีกรรม

บทความ, ปกิณกะ
0
21
คำสำคัญ แม่น้ำคงคา, พิธีกรรม ๑.บทนำ ในอดีดเมืองพาราณสีเป็นเมืองหลวงของพระราชอาณาจักรกาสีหรือแคว้นกาสีของชมพูทวีป ปกครองโดยพระเจ้าพรหมทัต ตั้งขึ้นมาก่อนสมัยพระพุทธเจ้าบังเกิดขึ้นมาในโลกนี้ เมืองพาราณสีถูกบันทึกไว้ในพระไตรปิฎกว่า พระพุทธเจ้าได้เดินทางสู่เมืองพาราณสีเพื่อแสดงปฐมเทศนาค ...
พุทธภูมิ [2]  ถึงอินเดีย แต่ยังไม่ถึงพุทธภูมิ  อ่านว่า พุด-ทะ-พูม  แยกศัพท์เป็น พุทธ + ภูมิ

พุทธภูมิ [2] ถึงอินเดีย แต่ยังไม่ถึงพุทธภูมิ อ่านว่า พุด-ทะ-พูม แยกศัพท์เป็น พุทธ + ภูมิ

ทองย้อย แสงสินชัย พุทธภูมิ ถึงอินเดีย แต่ยังไม่ถึงพุทธภูมิ อ่านว่า พุด-ทะ-พูม แยกศัพท์เป็น พุทธ + ภูมิ (๑) “พุทธ” บาลีเขียน “พุทฺธ” (มีจุดใต้ ทฺ) อ่านว่า พุด-ทะ รากศัพท์มาจาก พุธฺ (ธาตุ = รู้) + ต ปัจจัย, แปลง ธฺ ที่สุดธาตุเป็น ทฺ, แปลง ต ...
สังเวชนียสถาน  อ่านว่า สัง-เว-ชะ-นี-ยะ-สะ-ถาน  แยกศัพท์เป็น สังเวชนีย + สถาน

สังเวชนียสถาน อ่านว่า สัง-เว-ชะ-นี-ยะ-สะ-ถาน แยกศัพท์เป็น สังเวชนีย + สถาน

ทองย้อย แสงสินชัย สังเวชนียสถาน อ่านว่า สัง-เว-ชะ-นี-ยะ-สะ-ถาน แยกศัพท์เป็น สังเวชนีย + สถาน (๑) “สังเวชนีย” บาลีเป็น “สํเวชนิย” ประกอบด้วย สํเวชน + อิย ปัจจัย (ก) “สํเวชน” (สัง-เว-ชะ-นะ) รากศัพท์มาจาก สํ (คำอุปสรรค = พร้อมกัน, ร่วมกัน) + วิชฺ (ธาตุ = ...
พาราณสี  อ่านว่า พา-รา-นะ-สี

พาราณสี อ่านว่า พา-รา-นะ-สี

ทองย้อย แสงสินชัย พาราณสี อ่านว่า พา-รา-นะ-สี คำว่า “พาราณสี” รากศัพท์มาจาก วานรสีส (วา-นะ-ระ-สี-สะ แปลว่า “หัวลิง”), แปลง ว ที่ วา-(นร-) เป็น พ (วานร > พานร), กลับ นร ที่ (วา)-นร เป็น รน (วานร > วารน), ทีฆะ อะ ที่ ร-(น) เป็น อา (-รน > -ราน ...
เชตวัน  ผันมาเป็น “เชตุพน”  อ่านว่า เช-ตะ-วัน ก็ได้ อ่านว่า เชด-ตะ-วัน ก็ได้  แยกศัพท์เป็น เชต + วัน

เชตวัน ผันมาเป็น “เชตุพน” อ่านว่า เช-ตะ-วัน ก็ได้ อ่านว่า เชด-ตะ-วัน ก็ได้ แยกศัพท์เป็น เชต + วัน

ทองย้อย แสงสินชัย เชตวัน ผันมาเป็น “เชตุพน” อ่านว่า เช-ตะ-วัน ก็ได้ อ่านว่า เชด-ตะ-วัน ก็ได้ แยกศัพท์เป็น เชต + วัน (๑) “เชต” บาลีอ่านว่า เช-ตะ รากศัพท์มาจาก ชิ (ธาตุ = ชนะ) + ต ปัจจัย, แผลง อิ ที่ ชิ เป็น เอ (ชิ > เช) : ชิ + ต = ชิต > เชต ...
คำว่า “สติวิปฺปวาโส ปมาโท นาม” การอยู่ปราศจากสติ ชื่อว่า “ความประมาท” ประมาทเช่นไร ? อย่างไร ?

คำว่า “สติวิปฺปวาโส ปมาโท นาม” การอยู่ปราศจากสติ ชื่อว่า “ความประมาท” ประมาทเช่นไร ? อย่างไร ?

บทความ, ปกิณกะ
0
21
คำว่า "สติวิปฺปวาโส ปมาโท นาม" การอยู่ปราศจากสติ ชื่อว่า "ความประมาท" ประมาทเช่นไร ? อย่างไร ? คำว่า "การอยู่ปราศจากสติ ชื่อว่าความประมาท" นั้น แท้จริงแล้ว เป็นคำพูดรวม ๆ หมายความว่า เมื่อใดก็ตามที่จิตของบุคคลปราศจากสติ คือไม่มีสติประกอบในขณะนั้น คือในขณะกระทำกรรมต่าง ๆ ทั้งทางกาย วาจา ...