Category: ปกิณกะ

รวมเรื่องราวทั่วไปไม่มีหมวดหมู่

สาลวโนทยาน  อ่านว่า สา-ละ-วะ-โน-ทะ-ยาน  แยกศัพท์เป็น สาล + วน + อุทยาน

สาลวโนทยาน อ่านว่า สา-ละ-วะ-โน-ทะ-ยาน แยกศัพท์เป็น สาล + วน + อุทยาน

ทองย้อย แสงสินชัย สาลวโนทยาน อ่านว่า สา-ละ-วะ-โน-ทะ-ยาน แยกศัพท์เป็น สาล + วน + อุทยาน (๑) “สาล” บาลีอ่านว่า สา-ละ รากศัพท์มาจาก - (1) สลฺ (ธาตุ = ไป, เป็นไป) + ณ ปัจจัย, ลบ ณ, ทีฆะ อะ ต้นธาตุเป็น อา (สลฺ > สาล) : สลฺ + ณ = สลณ > ส ...
“อรหันต์” ศัพท์ที่ใช้ในทางพุทธศาสนา แต่นำมาใช้กันเกล่อ

“อรหันต์” ศัพท์ที่ใช้ในทางพุทธศาสนา แต่นำมาใช้กันเกล่อ

บทความ, ปกิณกะ
0
23
"อรหันต์" ศัพท์ที่ใช้ในทางพุทธศาสนา แต่นำมาใช้กันเกล่อ ศัพท์ที่มาจากคำในคัมภีร์ทางพุทธศาสนา ก็จะมีความหมายที่ท่านกำหนดไว้ หรือนิยามไว้ในทางพุทธศาสนา บางครั้งเป็นคำที่มีความหมายเฉพาะ มีที่มาที่ไปชัดเจน ถ้าเป็นคุณศัพท์ของบุคคล ก็จะเกี่ยวโยงไปถึงคุณธรรมที่มีอยู่กับบุคคลผู้นั้นด้วย ว่า "บุค ...
คงคา  คำธรรมดา แต่ไม่ธรรมดา

คงคา คำธรรมดา แต่ไม่ธรรมดา

ทองย้อย แสงสินชัย คงคา คำธรรมดา แต่ไม่ธรรมดา “คงคา” บาลีเป็น “คงฺคา” อ่านว่า คัง-คา รากศัพท์มาจาก - (1) คมฺ (ธาตุ = ไป, ถึง, เป็นไป) + ค ปัจจัย, แปลง มฺ ที่ (ค)-มฺ เป็นนิคหิตแล้วแปลงเป็น งฺ (คมฺ > คํ > คงฺ) + อา ปัจจัยเครื่องหมายอิตถีลิ ...
ราชคฤห์  อ่านว่า ราด-ชะ-คฺรึ  แยกศัพท์เป็น ราช + คฤห์

ราชคฤห์ อ่านว่า ราด-ชะ-คฺรึ แยกศัพท์เป็น ราช + คฤห์

ทองย้อย แสงสินชัย ราชคฤห์ อ่านว่า ราด-ชะ-คฺรึ แยกศัพท์เป็น ราช + คฤห์ (๑) “ราช” บาลีอ่านว่า รา-ชะ แปลตามรากศัพท์ว่า - (1) “ผู้รุ่งเรืองโดยยิ่งเพราะมีเดชานุภาพมาก” ความหมายนี้ประกอบขึ้นจาก ราชฺ (ธาตุ = รุ่งเรือง) + อ (ปัจจัย) = ราช หมายควา ...
คิชฌกูฏ  อ่านว่า คิด-ชะ-กูด  แยกศัพท์เป็น คิชฌ + กูฏ

คิชฌกูฏ อ่านว่า คิด-ชะ-กูด แยกศัพท์เป็น คิชฌ + กูฏ

ทองย้อย แสงสินชัย คิชฌกูฏ อ่านว่า คิด-ชะ-กูด แยกศัพท์เป็น คิชฌ + กูฏ (๑) “คิชฌ” บาลีเขียน “คิชฺฌ” (มีจุดใต้ ชฺ) อ่านว่า คิด-ชะ รากศัพท์มาจาก คิธฺ (ธาตุ = หวัง, ต้องการ) + ย ปัจจัย, แปลง ธฺ ที่สุดธาตุ กับ ย เป็น ฌ, ซ้อน ชฺ : คิธฺ + ย = คิธย &g ...
กบิลพัสดุ์  อ่านว่า กะ-บิน-ละ-พัด

กบิลพัสดุ์ อ่านว่า กะ-บิน-ละ-พัด

ทองย้อย แสงสินชัย กบิลพัสดุ์ อ่านว่า กะ-บิน-ละ-พัด บาลีเป็น “กปิลวตฺถุ” หนังสือ ศัพท์วิเคราะห์ ของ พระมหาโพธิวงศาจารย์ (ทองดี สุรเตโช ป.ธ.๙, ราชบัณฑิต) แสดงรากศัพท์ไว้ว่า กปิล (ฤๅษีชื่อกบิล) + วสฺ (ธาตุ = อยู่อาศัย) + รตฺถุ ปัจจัย, ลบ สฺ ที่สุดธาต ...
สุภาพสตรี  ระวังจะมีแต่ในรูปภาพ  อ่านว่า สุ-พาบ-สัด-ตฺรี  ประกอบด้วย สุภาพ + สตรี

สุภาพสตรี ระวังจะมีแต่ในรูปภาพ อ่านว่า สุ-พาบ-สัด-ตฺรี ประกอบด้วย สุภาพ + สตรี

ทองย้อย แสงสินชัย สุภาพสตรี ระวังจะมีแต่ในรูปภาพ อ่านว่า สุ-พาบ-สัด-ตฺรี ประกอบด้วย สุภาพ + สตรี (๑) “สุภาพ” แปลงกลับเป็นบาลีว่า “สุภาว” (สุ-พา-วะ) รากศัพท์มาจาก สุ (คำอุปสรรค = ดี, งาม, ง่าย, สะดวก) + ภู (ธาตุ = มี, เป็น) + ณ ปัจจัย, ...
ยังมองหน้ากันเลิกลักไม่แล้ว โดย นาวาเอกทองย้อย แสงสินชัย

ยังมองหน้ากันเลิกลักไม่แล้ว โดย นาวาเอกทองย้อย แสงสินชัย

บทความ, ปกิณกะ
0
17
ทองย้อย แสงสินชัย ยังมองหน้ากันเลิกลักไม่แล้ว ------------------------------ เมื่อสักสองสามปีมานี้ ผมมีกิจอันเป็นการกุศลต้องไปถวายความรู้ภาษาบาลีแก่พระที่วัดแห่งหนึ่งซึ่งอยู่ไม่ใกล้ไม่ไกลจากบ้าน การเดินทาง ผมใช้วิธีเดินไป-กลับ เส้นทางที่ผมเดินจาก ...
ซื่อตรง ไม่ใช่ตรงทื่อ  โดย นาวาเอกทองย้อย แสงสินชัย

ซื่อตรง ไม่ใช่ตรงทื่อ โดย นาวาเอกทองย้อย แสงสินชัย

บทความ, ปกิณกะ
0
20
ทองย้อย แสงสินชัย ซื่อตรง ไม่ใช่ตรงทื่อ ---------------------- เมื่อวันที่ ๑๙ มิถุนายน ๒๕๕๗ ผมเขียนบาลีวันละคำ คำว่า “ทัพพี” และลงท้ายเป็นข้อคิดว่า - : ทัพพีไม่งอตักแกงไม่ติด ฉันใด : ตรงไปเสียทุกเรื่อง ก็ทำงานให้บ้านเมืองไม่สัมฤทธิ์ ฉันนั้น ค ...
คณิกาผล  ลูกบุญของต้นบาป  อ่านว่า คะ-นิ-กา-ผน  แยกศัพท์เป็น คณิกา + ผล

คณิกาผล ลูกบุญของต้นบาป อ่านว่า คะ-นิ-กา-ผน แยกศัพท์เป็น คณิกา + ผล

ทองย้อย แสงสินชัย คณิกาผล ลูกบุญของต้นบาป อ่านว่า คะ-นิ-กา-ผน แยกศัพท์เป็น คณิกา + ผล (๑) “คณิกา” อ่านว่า คะ-นิ-กา รากศัพท์มาจาก คณฺ (ธาตุ = นับ, คำนวณ) + ณฺวุ ปัจจัย, แปลง ณฺวุ เป็น อก (อะ-กะ) + อิ อาคม + อา ปัจจัยเครื่องหมายอิตถีลิง ...
เอวังกิ่ม  โยมยิ้มสร้าง  อ่านว่า เอ-วัง-กิ่ม  ประกอบด้วย เอวัง + กิ่ม

เอวังกิ่ม โยมยิ้มสร้าง อ่านว่า เอ-วัง-กิ่ม ประกอบด้วย เอวัง + กิ่ม

ทองย้อย แสงสินชัย เอวังกิ่ม โยมยิ้มสร้าง อ่านว่า เอ-วัง-กิ่ม ประกอบด้วย เอวัง + กิ่ม (๑) “เอวัง” บาลีเขียน “เอวํ” อ่านว่า เอ-วัง เป็นคำจำพวกที่เรียกว่า “นิบาต” ไม่แจกด้วยวิภัตติปัจจัย คงรูปเดิมเสมอ “เอวํ” แปลว่า อย่างนั้น, เช่นนั้ ...
ฆาตกรรมวัฒนธรรม โดยนาวาเอกทองย้อย แสงสินชัย

ฆาตกรรมวัฒนธรรม โดยนาวาเอกทองย้อย แสงสินชัย

บทความ, ปกิณกะ
0
13
ทองย้อย แสงสินชัย ฆาตกรรมวัฒนธรรม --------------------- สมัยก่อนวัดที่ไม่มีพระสงฆ์จำพรรษา ผมเข้าใจว่ามีแต่วัดในพระบรมมหาราชวัง คือพระเจ้าแผ่นดินทรงสร้างวัดไว้เพื่อสะดวกแก่การปฏิบัติศาสนกิจบางประการ เช่นการอุปสมบท การทำพิธีบูชาในวันสำคัญตามเทศกาล ...