SERICHON  SERIDHAMMA

www.dhamma.serichon.us

Category: อภิธัมมัตถสังคหะปริจเฉทที่๑

จำแนกจิตทั้ง ๘๙ โดยเภททั้งหลายมีชาติเภทเป็นต้น

จำแนกจิตทั้ง ๘๙ โดยเภททั้งหลายมีชาติเภทเป็นต้น

จำแนกจิตทั้ง ๘๙ โดยชาติเภท คาถาสังคหะ ๑๑ แสดงว่า ๑๑. ทฺวาทสากุสลาเนวํ กุสลาเนกวีสติ ฉตฺตีเสว วิปากานิ กฺริยาจิตฺตานิ วีสติ ฯ แปลความว่า อกุศล ๑๒ กุศล ๒๑ วิบาก ๓๖ กิริยา ๒๐ อย่างนี้ หมายความว่า จิตทั้งหมดซึ่งมีจำนวนโดยย่อ ๘๙ ดวงนั้น เมื่อจำแนกโดยชาติเภทนัยแล้ว ก็มี ๔ ชาติ คือ ชาติอก ...
โลกุตตรจิต

โลกุตตรจิต

โลกุตตรจิต โลกุตตรจิต มาจากคำว่า โลก + อุตตร + จิต โลก หมายถึงโลกทั้ง ๓ คือ กามโลก ( กามภูมิ ) รูปโลก ( รูปภูมิ ) และ อรูปโลก(อรูปภูมิ) ก็ได้ อีกนัยหนึ่ง คำว่า โลก หมายถึงการเกิดดับ ก็ได้ อุตตร มีความหมายว่า เหนือ หรือ พ้น ดังนั้นโลกุตตรจิตจึงเป็นจิตที่เหนือโลกทั้ง ๓ เป็นจิตที่พ้นจ ...
อรูปาวจรจิต

อรูปาวจรจิต

อรูปาวจรจิต อรูปาวจรจิต เป็นจิตที่ถึงซึ่งอรูปฌาน เป็นจิตที่โดยมากท่องเที่ยว อยู่ในอรูปภูมิ มี คาถาสังคหะเป็นคาถาที่ ๙ แสดงว่า ๙. อาลมฺพนปฺปเภเทน จตุธารุปฺปมานสํ ปุญฺญปากฺริยาเภทา ปุน ทฺวามสธา ฐิตํ ฯ แปลความว่า อรูปาวจรจิตนั้น กล่าวโดยประเภทแห่งอารมณ์ ก็มี ๔ แล้วจำแนกตามประเภทแห่งชาต ...
รูปาวจรจิต

รูปาวจรจิต

รูปาวจรจิต รูปาวจรจิต เป็นจิตที่ถึงซึ่งรูปฌาน หรือเป็นจิตที่โดยมากท่องเที่ยวอยู่ในรูปภูมิ มีคาถาสังคหะเป็นคาถาที่ ๘ แสดงว่า ๘. ปญฺจธา ฌานเภเทน รูปาวจรมานสํ ปุญฺญปากกริยาเภทา ตํ ปญฺจทสธา ภเว ฯ แปลความว่า รูปาวจรจิต กล่าวโดยประเภทแห่งฌานมี ๕ แล้ว จำแนกตามประเภท กุศล วิบาก กิริยา อีก ...
กามาวจรโสภณจิต

กามาวจรโสภณจิต

กามาวจรโสภณจิต กามาวจรโสภณจิต เป็นจิตที่แม้ว่ายังต้องท่องเที่ยววนเวียนอยู่ในกามภูมิ แต่ก็เป็นไปในฝ่ายที่ดีงาม ไม่เบียดเบียนหรือก่อความเดือดร้อนให้แก่ตนเองและผู้อื่น มีคาถาสังคหะเป็นคาถาที่ ๖ แสดงว่า ๖. เวทนาญาณสงฺขาร เภเทน จตุวีสติ สเหตุกามาวจร ปุญฺญปากกฺริยา มตา ฯ แปลความว่า จิต ๒๔ ...
อเหตุกจิต (จิตที่ไม่ประกอบด้วยเหตุ ๖)

อเหตุกจิต (จิตที่ไม่ประกอบด้วยเหตุ ๖)

อเหตุกจิต อเหตุกจิต เป็นจิตที่ไม่มีเหตุ หมายความว่า จิตจำพวกนี้ไม่มีเหตุบาป คือ อกุศลเหตุอันได้แก่ โลภเหตุ โทสเหตุ โมหเหตุ และไม่มีเหตุบุญ คือ กุศลเหตุ อันได้แก่ อโลภเหตุ อโทสเหตุ อโมหเหตุ รวม ๖ เหตุนี้มาสัมปยุตต คือมาประกอบด้วยเลยแม้แต่เหตุเดียว หรือจะกล่าวอีกนัยหนึ่งว่า อเหตุจิต ...
อกุศลจิตเป็นธรรมที่ควรละ

อกุศลจิตเป็นธรรมที่ควรละ

อกุศลจิตเป็นธรรมที่ควรละ ดังที่ได้กล่าวมาแล้วว่า อกุศลจิต เป็นจิตที่ชั่ว ที่บาป ที่ มีโทษและให้ผลเป็นทุกข์ จึงเป็นธรรมที่ควรละโดยแท้ โลภมูลจิต เป็นจิตที่เกิดจากความโลภ ความอยากได้ ถ้าไม่ระมัดระวังไว้บ้างแล้วก็ จะอยากจนหาประมาณที่สุดมิได้เลย จะละด้วย สนฺตุฏฺฐี คือ สันโดษ ความพอใจเท่ ...
กามาวจรจิต : อกุศลจิต

กามาวจรจิต : อกุศลจิต

กามาวจรจิต กามาวจรจิต หรือ กามจิต ซึ่งมีจำนวน ๕๔ ดวงนั้น จำแนกได้เป็น ๓ จำพวก คือ อกุศลจิต ๑๒ อเหตุกจิต ๑๘ กามาวจรโสภณจิต ๒๔ อกุศลจิต เป็นจิตที่ไม่ฉลาด ไม่ดี ไม่งาม เป็นจิตที่ทราม ที่ชั่ว ที่หยาบ ที่เป็นบาป ที่มีโทษ และให้ผลเป็นทุกข์ ที่ท่านแสดงอกุศลจิตก่อน ก็เพื่อจะให้รู้จักสิ ...
จิตตสังคหวิภาค จิตคืออะไร

จิตตสังคหวิภาค จิตคืออะไร

๑๕. เพื่อสะดวกแก่การศึกษา ขอแสดงจำนวนจิตและประเภทของจิตทั้งหมดให้ทราบก่อน ดังต่อไปนี้ ผังนี้เป็นการแสดงจำนวนจิตโดยย่อ ๘๙ ดวง ส่วนรายละเอียดตลอดจนชื่อของจิตแต่ละดวงนั้นจะปรากฎต่อไปตามลำดับ ขอกล่าวข้อความเบื้องต้นแต่เพียงนี้ บัดนี้จะได้ดำเนินความตามเรื่องของ จิตตปรมัตถ ต่อไป ...
คู่มือพระอภิธัมมัตถสังคหะ ปริจเฉทที่ ๑

คู่มือพระอภิธัมมัตถสังคหะ ปริจเฉทที่ ๑

คู่มือพระอภิธัมมัตถสังคหะ ปริจเฉทที่ ๑ จิตตสังคหวิภาค คู่มือการศึกษา จิตปรมัตถ พระอภิธัมมัตถสังคหะ ปริจเฉทที่๑  _______________________________ นโม ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทธฺสฺส ความเบื้องต้น หนังสือเล่มนี้เป็นการรวบรวมคำสอนตามความใน พระอภิธัมมัตถ ...

HOME

Powered By : VeeZa